Ανέκαθεν τα αστυνομικά μυθιστορήματα ήταν και παραμένουν η καλύτερη γυμναστική για το μυαλό και μία εξαιρετική διασκεδαστική συνεδρία για την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ. Και φυσικά στην αστυνομική λογοτεχνία εξέχουσα θέση κατέχει διαχρονικά η «βασίλισσα του εγκλήματος» η Αγγλίδα Αγκάθα Κρίστι, που με περισσότερα από 70 βιβλία της έχει προκαλέσει πολλές φορές τα φαιά μας κύτταρα και τα έχει βάλει να «δουλέψουν» για να βρουν τον δολοφόνο.
Αυτό το έργο που σηματοδοτεί και μία παγκόσμια κληρονομιά στην αστυνομική λογοτεχνία δεν θα μπορούσε να τελειώσει -απλά και μόνο με το θάνατο της συγγραφέως. Μισό αιώνα μετά τον θάνατο της Άγκαθα Κρίστι(Agatha Christie), οι δύο εμβληματικοί ντετέκτιβ της, ο δαιμόνιος Βέλγος Ηρακλή Πουαρό, με κεφάλι σε σχήμα αυγού και η φαινομενικά αφελής αγγλίδα «γιαγιά» Μις Μαρπλ αναλαμβάνουν νέες υποθέσεις και λύνουν καινούρια μυστήρια. Όχι μέσα από επανεκδόσεις παλαιότερων βιβλίων της «Βασίλισσας του εγκλήματος», όπως εύκολα θα υπέθετε κανείς, αλλάμέσα από νέα μυθιστορήματα, τα οποία μάλιστα δεν αποτελούν κάποια ανέκδοτα συγγράμματα της Κρίστι. Αντιθέτως, πρόκειται για καινούρια βιβλία που έχουν γραφτεί από δύο άλλες γυναίκες συγγραφείς με την άδεια της ίδιας της Κρίστι και των κληρονόμων της, ώστε να μείνει ζωντανή η τεράστια κληρονομιά τηςβρετανίδας Βασίλισσας του εγκλήματος στα crimestories.
Επιστρέφει το 2026 στη δράση η Μις Μαρπλ
Πριν λίγες εβδομάδες, κυκλοφόρησε στην Ελλάδα από τις εκδόσεις «Ψυχογιός» το πρώτο εγκεκριμένο μυθιστόρημα με πρωταγωνίστρια τη Μις Μαρπλ, η οποία περνά ξανά στην ενεργό δράση, 50 χρόνια μετά την αρχική της «απόσυρση». Το crime novel με τίτλο «Φόνος στις Άλπεις» (και πρωτότυπο τίτλο «Murder atthe Grand Alpine Hotel») ανέλαβε να γράψει η ΛούσιΦόλεϊ (Lucy Foley), την οποία εμπιστεύονται οι κληρονόμοι και διαχειριστές της περιουσίας της ΆγκαθαΚρίστι, (το Agatha Christie Estate), προκειμένου να ζωντανέψει ξανά τους ήρωες-ντετέκτιβ, που έχουν αγαπήσει εκατομμύρια αναγνώστες σε ολόκληρο τον κόσμο.
Στο νέο της βιβλίο, η Lucy Foley μεταφέρει την ηλικιωμένη ντετέκτιβ μακριά από το ήσυχο χωριό της, το Σεντ Μέρι Μιντ, στέλνοντάς την για διακοπές σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο στις Ελβετικές Άλπεις, το οποίο αποκλείεται από τα χιόνια και κατά τη διάρκεια του αποκλεισμού γίνεται ένας φόνος. Σημειώνεται ότι στα πρωτότυπα έργα της Κρίστι, η Μις Μαρπλ δεν πέθανε και μάλιστα πρωταγωνιστούσε στο τελευταίο της βιβλίο, που εκδόθηκε μετά τον θάνατο της «βασίλισσας του εγκλήματος» τον Ιανουάριο του 1976. Είναι αληθινά σημειολογικό πως το απολύτως τελευταίο βιβλίο της Άγκαθα Κρίστι που εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 1976 ήταν το μυθιστόρημα «Η ξεχασμένη δολοφονία» με πρωτότυπο τίτλο «Sleeping Murder» όπου η Μις Μαρπλκλήθηκε από τον ανιψιό της να βοηθήσει μια νεαρή κοπέλα η οποία είδε σε φλας μπακ μια σκηνή εγκλήματος μέσα στο σπίτι που είχε μόλις αγοράσει ο αρραβωνιαστικός της στην περιοχή του Ντέβον. Η πλοκή τοποθετείται σε ένα φανταστικό παραθαλάσσιο θέρετρο, ονόματι Ντίλμουθ (Dillmouth), στη νότια ακτή της Αγγλίας και η Μις Μαρπλ με την χαρακτηριστική της ευστροφία λύνει ένα από τα πιο περίεργα μυστήρια της καριέρας της. Μια άλλη σημειολογία αφορά το επίθετο της συγγραφέως που επιλέχθηκε να συνεχίσει το έργο της Κρίστι: Στα πρωτότυπα έργα της βασίλισσας του εγκλήματος περιλαμβάνεται το «Πέτρινο φέρετρο» («Dead man’s folly»), όπου γίνεται ένας φόνος σε ένα πέτρινο περίπτερο που κοσμεί το κτήμα της οικογένειας Foley. Στην μεταφορά του στην τηλεόραση με πρωταγωνιστή τον Ντέιβιντ Σουσέ στον ρόλο του Ηρακλή Πουαρό, το συγκεκριμένο επεισόδιο έχει γυριστεί στην αληθινή έπαυλη της Άγκαθα Κρίστι. (Δείτε το!) Η ίδια η Κρίστι συνήθιζε μάλιστα να «συμμετέχει» στα σενάρια των βιβλίων της μέσα από το alter ego της, τη συγγραφέα Αριάδνη Όλιβερ, που ήταν εξίσου χειραφετημένη με την Κρίστι και συχνά έλεγε «Αν ήταν μια γυναίκα, αρχηγός της Σκότλαντ Γιαρντ….» (σε μια εποχή που δεν υπηρετούσαν ακόμα γυναίκες στην αστυνομία, τουλάχιστον στο πεδίο). Δεν είναι λοιπόν καθόλου τυχαίο πως η Κρίστι και οι συγγενείς της επέλεξαν γυναίκες συγγραφείς να συνεχίσουν την κληρονομιά της.
Η επιστροφή του Ηρακλή Πουαρό έγινε νωρίτερα, το 2014
Ο έτερος διάσημος ντετέκτιβ της Κρίστι, ο Βέλγος Ηρακλής Πουαρό έχει ήδη επιστρέψει στην ενεργό δράση εδώ και 12 χρόνια, ζωντανεύοντας μέσα από την πένα της συγγραφέως Σοφί Χάννα (Sophie Hannah) που έχει αναλάβει με την άδεια του Agatha Christie Estate να συνεχίσει τις ιστορίες του διάσημου Βέλγου λαγωνικού.
Τα έξι εγκεκριμένα μυθιστορήματα της Σοφί Χάννα, με ήρωα τον Ηρακλή Πουαρό, κυκλοφορούν στην Ελλάδα από τις Εκδόσεις «Διόπτρα» και ξεκίνησαν να εκδίδονται πριν από 12 χρόνια. Πρώτο εκδόθηκε το 2014 το βιβλίο με τίτλο «Έγκλημα με υπογραφή» και πρωτότυπο τίτλο «The Monogram Murders». Ακολούθησαν, το 2016 το «Κλειστό φέρετρο» («Closed Casket», 2016), το 2018, «Το μυστήριο των τριών τετάρτων» («The Mystery ofThree Quarters»), το 2020 το «Έγκλημα στον Λόφο της Αλκυόνης» («The Killings at Kingfisher Hill»), το 2023, «Η Άγια Νύχτα του Ηρακλή Πουαρό» («Hercule Poirot'sSilent Night») και το 2025 «Η Πρωτοχρονιά του Ηρακλή Πουαρό» («The Last Death of the Year»). Προσοχή: Το βιβλίο με τίτλο «Τα Χριστούγεννα του Ηρακλή Πουαρό» (Hercule Poirot’s Christmas) αφορά άλλη υπόθεση και είναι πρωτότυπο έργο της Κρίστι.
Η τελευταία υπόθεση και ο θάνατος του Ηρακλή Πουαρό
Σε αντίθεση με την Μις Μαρπλ που είχε απλά «αποσυρθεί», ο Ηρακλής Πουαρό πέθανε στο βιβλίο της Κρίστι με τίτλο «Αυλαία» («Curtain: Poirot's LastCase»), αφού πρώτα διέπραξε ένα έγκλημα, σκοτώνοντας έναν «άπιαστο» δολοφόνο. Το βιβλίο αυτό ήταν το τελευταίο βιβλίο της Άγκαθα Κρίστι που εκδόθηκε όσο η ίδια ήταν εν ζωή (το 1975), αλλά είχε γραφτεί 30 χρόνια νωρίτερα, τις αρχές της δεκαετίας του 1940 (κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου) και είχε παραμείνει κλειδωμένο σε μια θυρίδα ασφαλείας, γιατί η Κρίστι ήθελε να έχει έτοιμη την τελευταία υπόθεση του Ηρακλή Πουαρό. Το τελευταίο της μυθιστόρημα η Βασίλισσα του Εγκλήματος το συνέγραψε στις αρχές του 1970 και εκδόθηκε το 1973 με τίτλο «Το μυστικό της μοίρας», («Postern of Fate»).
Συνεχιστές της κληρονομιάς κι άλλων συγγραφέων crime stories-Το παράδειγμα του Στιγκ Λάρσον
Η Άγκαθα Κρίστι δεν είναι η μοναδική συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων που εξακολουθεί να μας ιντριγκάρει, μετά θάνατον, με νέες υποθέσεις. Ένα άλλο πολύ διάσημο παράδειγμα αφορά την συνέχεια της αστυνομικής τριλογίας «Millennium» του Σουηδού συγγραφέα Στιγκ Λάρσον, που θεωρείται ένας από τους πιο λαμπρούς εκπροσώπους του Scandinavian noir και τα έργα του έγιναν ταινίες και τηλεοπτικές σειρές. Η αρχική τριλογία του Λάρσον με ήρωες τον δημοσιογράφο Μίκαελ Μπλούμκβιστ, εκδότη του περιοδικού Millennium και την ιδιοφυή αλλά αντικοινωνική χάκερ Λίσμπετ Σαλάντερ περιλαμβάνει τα βιβλία «Το κορίτσι με το τατουάζ» (2004), «Το κορίτσι που έπαιζε με τη φωτιά» (2006) και «Το κορίτσι στηφωλιά της σφήκας (2008)».
Εξ αυτών, «Το κορίτσι με το τατουάζ» εκτός από διάσημο best seller έγινε και block buster ταινία, πρώτα με σουηδούς ηθοποιούς το 2009 και μετά ως χολιγουντιανή υπερπαραγωγή το 2011 με πρωταγωνιστές τον Ντάνιελ Κρέγκ και την Ρούνι Μάρα.
Ο ξαφνικός θάνατος του Λάρσον
Μετά την ολοκλήρωση της τριλογίας του και ενώ είχε μόλις εκδοθεί το πρώτο βιβλίο το 2004, ο Στιγκ Λάρσονυπέστη έμφραγμα του μυοκαρδίου και πέθανε σε ηλικία μόλις 50 ετών. Μετά τον ξαφνικό θάνατο του η εξαιρετικά δημοφιλής σειρά αστυνομικών μυθιστορημάτων «Millennium» συνεχίστηκε από δύο άλλους Σουηδούς συγγραφείς, κατόπιν ανάθεσης από τον εκδοτικό οίκο και τους νόμιμους κληρονόμους του (τον πατέρα και τον αδελφό του). Ο πρώτος συγγραφέας που ανέλαβε να γράψει την επόμενη τριλογία ήταν ο Ντέιβιντ Λάγκερκραντζ (David Lagercrantz), ο οποίος συνέγραψε-από το 2015 έως το 2019- τρια βιβλία βασισμένα στους χαρακτήρες του Λάρσον, χωρίς όμως να χρησιμοποιήσει τις σημειώσεις ή το ημιτελές χειρόγραφο που είχε αφήσει πίσω ο δημιουργός. Τα βιβλία αυτά ήταν «Το κορίτσι στον ιστό της αράχνης»(2015), «Το κορίτσι που δεν ξεχνούσε ποτέ» (2017) και «Το κορίτσι που έζησε δύο φορές» (2019). Το 2021, τα δικαιώματα πέρασαν σε νέο εκδοτικό οίκο, ο οποίος ανέθεσε στη γυναίκα συγγραφέα Καρίν Σμίρνοφ να γράψει ακόμη μία τριλογία για τη σειρά. Έτσι εκδόθηκαντα βιβλία «The Girl in the Eagle's Talons» (Το κορίτσι στα νύχια του αετού»-2022) και «The Girl with Ice inher Veins» («Το κορίτσι με πάγο στις φλέβες της»-2024), ενώ δεν έχει τελειώσει ακόμα το βιβλίο Νο 9, που πρόκειται να ολοκληρώσει την τρίτη τριλογία.
Η κληρονομιά του Λάρσον είναι πιο επεισοδιακή από αυτή της Κρίστι, καθώς συνοδεύτηκε από μια μεγάλη δικαστική διαμάχη. Ο Λάρσον πέθανε ξαφνικά χωρίς να αφήσει διαθήκη, οπότε σύμφωνα με το σουηδικό δίκαιο, όλα τα πνευματικά δικαιώματα και τα κέρδη από τις πωλήσεις των βιβλίων πέρασαν στους πιο στενούς του συγγενείς, δηλαδή στον πατέρα και τον αδελφό του, με τους οποίους δεν είχε ο ίδιος στενές σχέσεις. Η σύντροφός του Έβα Γκάμπριελσον (Eva Gabrielsson), με την οποία έζησε σχεδόν όλη του την ζωή μαζί της, χωρίς όμως να είναι παντρεμένοι, δεν κληρονόμησε τίποτα. Η ίδια ωστόσο είχε στην κατοχή της το λάπτοπ του Λάρσον, το οποίο περιείχε περίπου 300 σελίδες από ένα ημιτελές τέταρτο βιβλίο της αρχικής τριλογίας «Millennium». Η Γκάμπριελσον εναντιώθηκε σφοδρά στη συνέχιση της σειράς από άλλους συγγραφείς και αρνήθηκε να παραδώσει το αυθεντικό υλικό του, το οποίο παραμένει μέχρι σήμερα ανέκδοτο στα χέρια τηςκαι θα είναι ενδιαφέρον να δούμε αν κάποια στιγμή στο μέλλον εκδοθεί ως ολοκληρωμένη ιστορία.
