
Πολύ πριν ηχήσει στα αυτιά μας το σύνθημα black life matters, μια έγχρωμη έφηβη σε μία πολύ διαφορετική εποχή όρθωσέ το ανάστημα της μέσα σε ένα λεωφορείο αρνούμενη να σηκωθεί και να παραδώσει τη θέση της σε έναν λευκό επιβάτη όπως τότε επέβαλαν οι (απαράδεκτοι) κανόνες. Η ιστορία δεν την ανέδειξε γιατί το προφίλ της δεν ταίριαζε με αυτό που ήθελαν τα συντηρητικά μέσα ενημέρωσης. Όμως η Κλοντέτ Κόλβιν ήταν το 15χρονο κορίτσι που με την πράξη της άλλαξε τον ρουν των πραγμάτων….
Η ιστορία επέλεξε μία άλλη γυναίκα τη Ρόζα Παρκς η οποία ήταν παντρεμένη είχε ένα πιο συμβατικό προφίλ από την Κλοντέτ Κόλβιν η οποία έμεινε έγκυος ενώ ήταν ανήλικη και θεωρήθηκε εκείνη την εποχή ‘όχι κατάλληλη’ για αυτή την ανάδειξη.
Πάμε στην αληθινή πρωτεργάτρια την Κλοντέτ Κόλβιν που στην Αλαμπάμα, στις 2 Μαρτίου 1955 αρνήθηκε να σηκωθεί σε ένα λεωφορείο της εποχής για να παραδώσει τη θέση της σε έναν λευκό επιβάτη και παρότι επενέβη η αστυνομία την έβγαλαν έξω σηκωτή και της πέρασαν χειροπέδες, η ίδια συνέχισε με κουράγιο να υποστηρίζει πως είχε κάθε δικαίωμα να παραμείνει καθισμένη στη θέση της όπως όλοι οι υπόλοιποι επιβάτες του λεωφορείου.
Από εκείνο το συμβάν, άνοιξε ποινικός φάκελος γι αυτή της την συμπεριφορά ο οποίος έκλεισε μόλις το 2021, δικαιώνοντας την ηλικιωμένη πλέον Κλοντέτ, που πέθανε πριν λίγες ημέρες το 2026. Σήμερα, 71 χρόνια μετά την δική της εξέγερση μέσα σε ένα αστικό λεωφορείο, βλέπουμε σχεδόν καθημερινά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν επουλώσει αυτές τις πληγές. Μόλις πριν από λίγες μέρες είχαμε και 2ο θάνατο μετανάστη από τον ICE στην Μινεζότα. Βλέπουμε μία χώρα η οποία υπήρξε πάντα ένα χωνευτήρι λαών να εξακολουθεί να δείχνει ένα πολύ σκληρό πρόσωπο σε έγχρωμους και λατίνους.
Και δικαίως αναρωτιόμαστε πως αυτή η μεγάλη χώρα η υπερδύναμη, που εξαρχής χτίστηκε και δημιουργήθηκε από μετανάστες που πήγαν στη γη της επαγγελίας για μια καλύτερη ζωή, φέρεται έτσι στα ίδια της τα θεμέλια.
Πάμε να δούμε τώρα τη ζωή της γυναίκας που έμεινε στην ιστορία ως η κατεξοχήν ακτιβίστρια για τα πολιτικά δικαιώματα και κατά των φυλετικών διακρίσεων. Η Ρόζα Παρκς (1913-2005) ήταν εμβληματική Αμερικανίδα ακτιβίστρια για τα πολιτικά δικαιώματα, και έμεινε γνωστή ως η «μητέρα του σύγχρονου κινήματος» κατά του ρατσισμού-παρότι δεν ήταν!. Την 1η Δεκεμβρίου 1955, δηλαδή αρκετούς μήνες μετά την αντίδραση της Κλοντέτ τον Μάρτιο της ίδιας χρονιάς, στο Μοντγκόμερυ της Αλαμπάμα, αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της στο λεωφορείο σε λευκό, πυροδοτώντας ένα ιστορικό μποϊκοτάζ 381 ημερών.
Η Παρκς, που ήταν μοδίστρα στο επάγγελμα, αψήφησε τους νόμους φυλετικού διαχωρισμού (Jim Crow laws), οι οποίοι ανάγκαζαν τους μαύρους να παραχωρούν τις θέσεις τους στα λεωφορεία. Όπως συνέβη με την Κλοντέτ, έτσι και η Ρόζα συνελήφθη και το γεγονός αυτό οδήγησε στο μποϊκοτάζ των λεωφορείων του Μοντγκόμερυ, υπό τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, το οποίο τελικά κατέστησε τον φυλετικό διαχωρισμό στα λεωφορεία αντισυνταγματικό. Το ιστορικό μποϊκοτάζ που κράτησε 381 ημέρες ανέδειξε ως ηγέτη κατά του κινήματος του ρατσισμού τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Η Ρόζα Παρκς προτιμήθηκε ως σύμβολο καθώς ήταν πιο συμβατική μορφή για την συντηρητική αμερικανική κοινωνία.
Ήταν ήδη ενεργό μέλος της NAACP (Εθνική Ένωση για την Προώθηση των Εγχρώμων) και είχε κουραστεί να υποχωρεί απέναντι στις κοινωνικές αδικίες. Επίσης ήταν εργαζόμενη και παντρεμένη. Γι αυτό η κοινωνία την ξεχώρισε και στις ΗΠΑ τιμήθηκε με το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας (το 1996) και το Χρυσό Μετάλλιο του Κογκρέσου (το 1999). Ωστόσο σε ένα απόλυτα δίκαιο κόσμο, η πράξη είναι αυτή που μετράει και όχι το συμβατικό ή αντισυμβατικό προφίλ του ανθρώπου που πράττει. Και η πράξη μιας 15χρονης έφηβης δεν μπορεί να επισκιαστεί από το αν παντρεύτηκε ή όχι, αν απέκτησε παιδί ή όχι εντός ή εκτός γάμου, αν έκανε ή όχι επιτυχημένη καριέρα.





