Εδώ και 10 χρόνια η οργάνωση Bloode μας μυεί στην κουλτούρα της εθελοντικής αιμοδοσίας

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που δεν μπορεί να καλύψει τις ετήσιες ανάγκες της σε αίμα, καθώς δεν έχουμε επάρκεια συστηματικών εθελοντών αιμοδοτών. Την κουλτούρα της εθελοντικής αιμοδοσίας τα τελευταία 10 χρόνια προσπαθεί να μας εμφυσήσει η ΑΜΚΕ Bloode η οποία κατάφερε να αλλάξει την εικόνα της χώρας. Κι επειδή πίσω από κάθε τι μεγάλο συνήθως κρύβεται μια γυναίκα, τα 10ετή γενέθλια της Bloode αποτελούν ιδανική ευκαιρία να γνωρίσουμε την ιδρύτρια της, την 31χρονη Ναταλία Κρίτσαλη, που το 2023, προ διετίας κατάκτησε μία θέση στη λίστα Forbes Under 30 Europe. Η λίστα αυτή περιλαμβάνει 30 ανθρώπους ηλικίας κάτω από 30 ετών, που προσπαθούν να δημιουργήσουν μια καλύτερη κοινωνία για όλους.

Συνέντευξη στην Αλεξία Σβώλου της Ναταλίας Κρίτσαλη, ιδρύτριας και προέδρου της ΑΜΚΕ Bloode, για την εθελοντική αιμοδοσία

Πώς γεννήθηκε η οργάνωση Bloode;

Η αφορμή ήταν η ανάγκη για αίμα της γιαγιάς μιας φίλης μου. Η σκέψη που με βασάνιζε για καιρό ήταν ότι δεν μπορούσα να βοηθήσω δίνοντας αίμα, και, ότι στην Ελλάδα όταν χρειάζεται κάποιος αίμα πρέπει κάποιος φίλος ή συγγενής να δώσει. Έτσι γεννήθηκε το Bloode—από την απλή αλλά ισχυρή συνειδητοποίηση ότι, ενώ όλοι έχουμε αίμα μέσα μας, την ίδια στιγμή, δίπλα μας υπάρχει πάντα κάποιος σε ένα νοσοκομείο που δεν μπορεί να βρει αιμοδότες.

Στη πραγματικότητα, αυτό είναι μία χρόνια παθογένεια στο σύστημα δημόσιας υγείας, η εξάρτηση μας δηλαδή σε μεγάλο βαθμό, περίπου 30%, από φίλους ή συγγενείς που δίνουν αίμα σε περίπτωση ανάγκης.

Το Bloode ξεκίνησε το 2014 με σκοπό να φτάσουμε την 100% εθελοντική αιμοδοσία. Αυτή τη 10ετία, κάνουμε συνεχείς δράσεις ευαισθητοποίησης, διοργανώνουμε αιμοδοσίες, και συμβάλλουμε στην κάλυψη αναγκών για αίμα ασθενών και νοσοκομείων. Ο στόχος είναι να δημιουργήσουμε μία νέα κουλτούρα εθελοντισμού και να προσελκύσουμε περισσότερους τακτικούς εθελοντές αιμοδότες.

Ποια είναι η ετήσια ανάγκη αίματος στην Ελλάδα;

Η Ελλάδα είναι μία από τις λίγες πλέον ευρωπαϊκές χώρες που δεν καλύπτει το 100% των αναγκών της από εθελοντές αιμοδότες. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το σύστημα αιμοδοσίας είναι ευάλωτο στις αλλαγές που έχει η καθημερινότητα των ανθρώπων (π.χ. καύσωνες, περίοδοι διακοπών, εποχιακές γρίπες, η πανδημία κ.λπ.), καθώς βασίζεται σε δότες αντικατάστασης και εθελοντές αιμοδότες της μίας φοράς.

Πιο συγκεκριμένα, το 2023, από τις 550.974 μονάδες αίματος που συγκεντρώθηκαν, οι 378.904 μονάδες καλύφθηκαν από εθελοντές αιμοδότες, δηλαδή το 68,7% της συνολικής συλλογής αίματος, σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Εθελοντικής Αιμοδοσίας.

Επιπλέον, 20.000 μονάδες αίματος της τάξεως του 1,5 εκατομμυρίου ευρώ, παραλαμβάνονται ετησίως από τον Ελβετικό Ερυθρό Σταυρό, κυρίως για την κάλυψη αναγκών ασθενών που ζουν με μεσογειακή αναιμία.

Ποιοι είναι οι πιο διαδεδομένοι μύθοι αναφορικά με την αιμοδοσία;

Δυστυχώς οι μύθοι είναι αρκετοί, θα σταθώ όμως σε δύο μιας και είναι πραγματικά κρίμα κάποιος που μπορεί να αιμοδοτήσει να μην το κάνει μόνο και μόνο από λάθος ενημέρωση.

Το πρώτο πρόβλημα λοιπόν, συνδέεται και με την παθογένεια του συστήματος αιμοδοσίας στη χώρα. Οι περισσότεροι από εμάς, έχουμε πολλές φορές εσφαλμένη αντίληψη για τον ίδιο το σκοπό της αιμοδοσίας, χωρίς να σημαίνει πως δεν είναι ιερή πράξη να αιμοδοτούμε για ένα συγγενικό μας πρόσωπο που το έχει ανάγκη. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις λοιπόν, που η αιμοδοσία συνδέεται αποκλειστικά με άμεση ανάγκη και όχι με το χαρακτήρα της εθελοντικής τακτικής προσφοράς.

Το δεύτερο και κυριότερο, είναι μια γενικευμένη αντίληψη ότι το αίμα αποθηκεύεται και μπορεί μεταγενέστερα να χρησιμοποιηθεί σε έκτακτα περιστατικά. Στην πραγματικότητα όμως, και εδώ είναι που πρέπει να εμπλακούν όλοι οι σχετικοί φορείς με προγράμματα εγγραμματοσύνης και καμπάνιες επικοινωνίας, το αίμα ζει μόνο 35-42 μέρες. Η εσφαλμένη αντίληψη περί “στοκαρίσματος” του αίματος, οδηγεί σε ένα ντόμινο αρνητικών επιπτώσεων, με κυριότερες τις μεγάλες ελλείψεις που παρατηρούνται ιδίως την περίοδο του καλοκαιριού, ως απόρροια των μαζικών αιμοδοσιών του χειμώνα, αλλά και σε μεμονωμένα περιστατικά όπως οι τραγωδίες στο Μάτι και στα Τέμπη.

Πρέπει λοιπόν όλοι, και ξεκινώντας από τις νεαρές ηλικίες, να κάνουμε την αιμοδοσία τρόπο ζωής, είτε με το να αιμοδοτούμε εμείς σε τακτική βάση είτε διαδίδοντας το μήνυμα σε συγγενείς και φίλους, ώστε μια μέρα, να μπορούμε όλοι να πανηγυρίσουμε την αυτάρκεια αίματος της χώρας μας από εθελοντές αιμοδότες.

Με ποιούς τρόπους μπορεί ένα άνθρωπος ή ένας οργανισμός να συμβάλουν στην αιμοδοσία;

Φυσικά το πιο απλό είναι να δώσει κάποιος αίμα! Μέσα από τη σελίδα μας bloode.org και τα social media μπορεί να ενημερωθεί κάποιος για έκτακτες ανάγκες για αίμα, προσεχείς αιμοδοσίες αλλά και καμπάνιες με στόχο την οικονομική ενίσχυση των δράσεων μας.

Σε ό,τι αφορά τους οργανισμούς και εταιρείες, το πιο απλό είναι να διοργανώσουμε μαζί μία αιμοδοσία. Ο δρόμος για μια αλλαγή κουλτούρας στην εθελοντική αιμοδοσία, δεν θα μπορούσε να μην επικοινωνείται σε καθημερινή βάση στο μέρος που περνάμε τον περισσότερο χρόνο μας. Το χώρο εργασίας.

Τα τελευταία χρόνια, τρέχουμε το πρόγραμμα Adopt a Blood Drive, μια ολιστική προσέγγιση αιμοδοσίας, τόσο αναφορικά με τη σωστή ενημέρωση των υπαλλήλων σε απλή και κατανοητή γλώσσα, αλλά και ως προς την ίδια τη διαδικασία. Το Adopt a Blood Drive, δίνει τη δυνατότητα σε εταιρείες να φιλοξενούν τις δικές τους εκδηλώσεις αιμοδοσίας εντός του γραφείου και σε δημόσιες δομές, ενισχύοντας την κουλτούρα της προσφοράς σε εργαζομένους, συγγενείς και εν γένει σε όλους τους πολίτες.

Γιορτάζετε φέτος τα 10 σας χρόνια. Τι έχετε πετύχει μέχρι τώρα και πού στοχεύετε;

Όπως σε κάθε νέο ξεκίνημα, οι προκλήσεις ήταν πολλές. Θα σταθώ όμως στο πείσμα όλης της ομάδας που από την αρχή δεν το έβαλε κάτω και με πίστη αλλά και μια ρομαντική αισιοδοξία της νιότης μας, έφερε το Bloode εκεί που είναι σήμερα, γεγονός που αποτυπώνεται σε εντυπωσιακά νούμερα.

Μέχρι και το Δεκέμβριο του 2024, μετράμε 300 αιμοδοσίες, 21 πόλεις, 33 συνεργαζόμενα νοσοκομεία, 1 εκατομμύριο εν δυνάμει αιμοδότες που προσεγγίστηκαν από τις δράσεις μας και 19.000 αιμοδότες που ενεργοποιήσαμε μέσω πανδημίας.

Οι προκλήσεις όπως είναι φυσικό, ήταν κι αυτές μέρος της εξίσωσης. Το Bloode γεννήθηκε όταν ήμουν 19 ετών, τότε πρωτοετής φοιτήτρια. Αφενός, στην ηλικία των 19 ετών η εμπειρία είναι περιορισμένη, και αφετέρου, οι περισσότεροι σε αντιμετωπίζουν ως άτομο χωρίς την απαραίτητη γνώση ή κύρος. Πόσο μάλλον, όταν πρέπει να συνομιλήσεις με ανθρώπους που μετρούν 30 και 40 χρόνια στο χώρο και προφανώς είναι μιας άλλης νοοτροπίας από εσένα. Σταδιακά όμως, και καθώς η πρωτοβουλία αποτυπωνόταν σε νούμερα, άρχισε να γίνεται αντιληπτή η ενεργή πλέον προσφορά και συνεισφορά μας στο κομμάτι της εθελοντικής αιμοδοσίας. Πλέον, μετά από μια δεκαετία δράσεων και έμπρακτων αποτελεσμάτων, το Bloode έχει εξασφαλίσει μια θέση στο τραπέζι του διαλόγου.

Θέλω κλείνοντας, να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους εκείνους, που τα τελευταία 10 χρόνια έχουν προσφέρει αυτό το σπουδαίο δώρο στους ασθενείς, σηκώνοντας τα μανίκια χωρίς φόβο αλλά με πολύ πάθος. Με βλέμμα την επόμενη δεκαετία, δεσμευόμαστε στο Bloode να διασφαλίσουμε ότι καλύπτουμε το 100% των αναγκών της χώρας σε αίμα μέσω εθελοντικής προσφοράς. Πυξίδα μας, οι αρχές μας, πυξίδα μας οι άνθρωποι.