
Στην πατρίδα μας έχουμε μεγάλη κατά κεφαλήν ιδιωτική δαπάνη στην υγεία, από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη (35%), την ώρα που ο μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι κοντά στο 15-20%. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια πληρώνουμε από την τσέπη μας ολοένα και μεγαλύτερη συμμετοχή στα αποζημιούμενα φάρμακα (της θετικής λίστας), καθώς τα παλιά φθηνά σκευάσματα έχουν εξαφανιστεί από τα ράφια των φαρμακείων, με συνέπεια να αντικαθίστανται από ακριβότερα σκευάσματα και αντίστοιχα να μεγαλώνει και η out of pocket συνεισφορά των πολιτών.
της Αλεξίας Σβώλου
Τα φάρμακα που είναι μοναδικά και αναντικατάστατα, όταν δεν μπορούν να έρθουν μέσω της ελεύθερης πρόσβασης για όλους (δηλαδή μέσω της αποζημίωσης του ΕΟΠΠΥ), έρχονται μέσω της εναλλακτικής οδού του ΙΦΕΤ, που και στο κράτος κοστίζει πανάκριβα και προκαλεί επιπλέον στρεβλώσεις στην αγορά, καθώς το claw back (η αυτόματη επιστροφή για την υπέρβαση της δαπάνης) επιμερίζεται σε όλες τις φαρμακοβιομηχανίες και δεν το πληρώνει μόνο η παρασκευάστρια εταιρία.
Αυτοί οι παράγοντες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο διαχρονικό πρόβλημα των ελλείψεων φαρμάκων, με πληθώρα παλιών και φθηνών φαρμάκων να αποσύρονται από την αγορά καθώς δεν υπάρχει κίνητρο για τις ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες να τα παράγουν και για τις θυγατρικές πολυεθνικές να τα εισάγουν στη χώρα, με τον τζίρο του ΙΦΕΤ να διογκώνεται και τον προϋπολογισμό για την υγεία να δοκιμάζει τις αντοχές του.
Όλοι μας έχουμε ταλαιπωρηθεί αναζητώντας σκευάσματα ευρείας χρήσης που δεν μπορούσαμε να βρούμε σε χάπι, σιρόπι. εισπνεόμενο, ενέσιμο ή κολλύριο και έχουμε επιδοθεί σε… σαφάρι αναζήτησης φαρμακείο σε φαρμακείο μετακινούμενοι από γειτονιά σε γειτονιά ή και σε άλλη πόλη!
Ο ΕΟΦ, ως καθ’ ύλην αρμόδιος φορέας για την καταγραφή αυτών των ελλείψεων κατέληξε μετά από μια αναλυτική διαδικασία στην ανατιμολόγηση των τιμών σε 800 φάρμακα, ώστε να υπάρξει κίνητρο να επιστρέψουν στα ράφια των φαρμακείων και να εξομαλυνθεί η αγορά, ώστε να μειωθεί η ταλαιπωρία αλλά και η επιπλέον δαπάνη που πρέπει να καταβάλλουν οι ασθενείς.
Το φαινόμενο των φαρμακευτικών ελλείψεων δεν είναι βέβαια αμιγώς ελληνικό. Είναι διεθνές και πολυδιάστατο καθώς σχετίζεται άμεσα με πολλούς διαφορετικούς παράγοντες: Τις στρεβλώσεις στις τιμές των φαρμάκων, την απότομη αύξηση της ζήτησης, τις παράλληλες εξαγωγές και άλλα.
Για παράδειγμα, τα απανωτά κύματα των ιογενών λοιμώξεων που ακολούθησαν την αποδρομή της πανδημίας του κορονοϊού, με τις “αιχμές” (κορυφές) που κατέγραψε ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός, η γρίπη κι άλλες λοιμώξεις οδήγησαν σε μεγάλες ελλείψεις σε ευρέως χορηγούμενα αντιβιοτικά όλων των μορφών (χάπια και σιρόπια) με συνέπεια πολλές οικογένειες να υποστούν μεγάλη ταλαιπωρία έχοντας άρρωστο παιδί και αναζητώντας το κατάλληλο φάρμακο. Από την άλλη οι…μυθιστορηματικές πλέον ελλείψεις του γνωστού διαβητολογικού φαρμάκου οφείλονται στο γεγονός πως η χρήση του και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σχεδόν 7πλασίασε την παγκόσμια ζήτηση και καμία αλυσίδα παραγωγής και τροφοδοσίας της αγοράς δεν θα μπορούσε να καλύψει τέτοια εκθετική αύξηση, μέσα σε τόσο μικρή χρονική διάρκεια. Το ίδιο ισχύει για τα εμβόλια που αν αυξηθεί η ζήτησή τους, οι παρασκευάστριες εταιρίες χρειάζονται περίπου μια 5ετία για να μπορέσουν να ανταποκριθούν, αυξάνοντας την παραγωγή μέσω μιας μακροχρόνιας διαδικασίας. Δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές και κανείς δεν μπορεί να πατήσει ένα κουμπί για να πολλαπλασιαστεί η παραγωγή τέτοιων σοφιστικέ φαρμακευτικών προϊόντων όπως εμβόλια, μονοκλωνικά αντισώματα και βιολογικοί παράγοντες.
Όπως εξηγεί ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης οι αναπροσαρμογές των τιμών για τα 800 φάρμακα αφορούν σε μοναδικά σκευάσματα αναντικατάστατα που είτε βρίσκονται σε μακροχρόνια και όχι παροδική έλλειψη, είτε το κράτος αναγκάζεται να τα προμηθευτεί μέσω ΙΦΕΤ με σημαντική επιβάρυνση στις τιμές (“καπέλο”). Με τις εν λόγω αναπροσαρμογές τιμών διασφαλίζονται, καταρχάς η άμεση πρόσβαση των ασθενών σε οικονομικές θεραπείες, με χαμηλό κόστος συμμετοχής. Επίσης η μείωση του κόστους θεραπείας, η συγκράτηση της φαρμακευτικής δαπάνης και η προστασία της δημόσιας υγείας. Να και μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα: Το γνωστό αντιυπερτασικό φάρμακο LASIX, για το οποίο η τιμή παραγωγού αυξήθηκε από 1.35€ σε 1.89€. Η ορμόνη T3 για τον υποθυρεοειδισμό, που η τιμή παραγωγού αυξήθηκε από 1.59€ σε 4,79€. Το αντιψυχωτικό MILITHIN (λίθιο) που η τιμή παραγωγού αυξήθηκε από 2.85€ σε 5.22€. Το σκεύασμα URSOFALK για τη χολολιθίαση, που η τιμή παραγωγού αυξήθηκε από 6.55€ σε 8,48€. Επίσης σημαντικό είναι το παράδειγμα του ογκολογικού φαρμάκου ETOPOSIDE, που η τιμή παραγωγού αυξήθηκε από 8.11€ σε 22.88€. Οι νέες τιμές ισχύουν στην φαρμακευτική αγορά από την Δευτέρα 26/8, με τον υπουργό υγείας να δηλώνει πως διάφορα δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για συνολική επιβάρυνση των ασθενών με δαπάνη ύψους 30 εκατ. ευρώ δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα





