Νέες προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση της χρόνιας νοσηρότητας

Η ολοκλήρωση της δεύτερης ελληνικής μελέτης Policy Roadmaps for Acting Early on NCDs σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας φάσης διαλόγου και συνεργασίας για τη μετατροπή τεκμηριωμένων προτάσεων σε εφαρμόσιμες πολιτικές, με στόχο ένα πιο βιώσιμο και ανθεκτικό σύστημα υγείας.

Η ολοκλήρωση της δεύτερης ελληνικής μελέτης στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας  Partnership for Health System Sustainability and Resilience (PHSSR) αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για τη χώρα μας στην προσπάθεια διαμόρφωσης τεκμηριωμένων πολιτικών για την πρόληψη και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων (Non-Communicable Diseases – NCDs).

Η μελέτη «Policy Roadmaps for Acting Early on NCDs» για την Ελλάδα, παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση στην Αθήνα με τη συμμετοχή της ομάδας εργασίας και των εμπειρογνωμόνων που την πλαισίωσαν. Όπως υπογραμμίστηκε, η μελέτη δεν περιορίζεται στην αποτύπωση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει το ελληνικό σύστημα υγείας, προτείνει έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη πολιτικής για την έγκαιρη παρέμβαση στα μη μεταδιδόμενα νοσήματα, αναδεικνύοντας συγκεκριμένες προτεραιότητες και προτάσεις που μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της υγείας του πληθυσμού, στη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητάς του απέναντι στις προκλήσεις του μέλλοντος.

Το κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης ήταν ότι η δημοσίευση της μελέτης δεν αποτελεί το τέλος της διαδρομής αλλά την αφετηρία της επόμενης φάσης του εγχειρήματος, δηλαδή, της μετατροπής της επιστημονικής τεκμηρίωσης σε συγκεκριμένες δράσεις, συνεργασίες και πολιτικές που μπορούν να υλοποιηθούν στην πράξη.

Οι 35 προτάσεις πολιτικής στις οποίες καταλήγει η ελληνική μελέτη «Policy Roadmaps for Acting Early on NCDs» οργανώνονται σε επτά θεματικούς πυλώνες του συστήματος υγείας: τη διακυβέρνηση, τη χρηματοδότηση, το ανθρώπινο δυναμικό, τις υπηρεσίες υγείας, τα φάρμακα και τις τεχνολογίες υγείας, την πληθυσμιακή υγεία και, για πρώτη φορά, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Οι προτάσεις έχουν αξιολογηθεί γύρω από δύο άξονες, της εφικτότητας και της αποτελεσματικότητας.

Ακολουθούν οι δέκα μεταρρυθμιστικές προτεραιότητες για το ελληνικό σύστημα υγείας που αναδεικνύει η μελέτη, οι οποίες που αποτυπώνουν συνοπτικά το όραμα της ελληνικής πρωτοβουλίας PHSSR για ένα πιο βιώσιμο, ανθεκτικό και ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας.

1. Επένδυση στην πρόληψη από την παιδική ηλικία, με προώθηση υγιεινών συμπεριφορών σε όλη τη διάρκεια της ζωής.

2. Μείωση των ανισοτήτων στην υγεία, μέσω συστηματικής μέτρησης και στοχευμένων παρεμβάσεων για τις ευάλωτες ομάδες

3. Αξιολόγηση των οργανωμένων προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, σύνδεσή τους σε ολοκληρωμένες διαδρομές έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας, και διεύρυνσή τους με προτεραιότητα στη χρόνια νεφρική νόσο, τον καρκίνο του πνεύμονα, το μελάνωμα και την άνοια.

4. Μετάβαση σε διεπιστημονικά, ασθενοκεντρικά μοντέλα διαχείρισης των χρόνιων νοσημάτων.

5. Μεταρρύθμιση της χρηματοδότησης του συστήματος υγείας, με αποζημίωση βάσει αποτελεσμάτων και όχι μόνο όγκου υπηρεσιών.

6. Διασφάλιση της έγκαιρης και βιώσιμης πρόσβασης στην καινοτομία, μέσα από ένα αποτελεσματικότερο πλαίσιο χρηματοδότησης, αξιολόγησης, αποζημίωσης και αξιοποίησης νέων φαρμάκων, ιατροτεχνολογικών προϊόντων και ψηφιακών τεχνολογιών.

7. Θέσπιση ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τα μη μεταδιδόμενα νοσήματα, με σαφείς στόχους, δείκτες και μηχανισμούς λογοδοσίας.

8. Ουσιαστική συμμετοχή των ασθενών στη διαμόρφωση και αξιολόγηση των πολιτικών υγείας.

9. Αξιοποίηση των δεδομένων υγείας και της τεχνητής νοημοσύνης για τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων και βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών.

10. Ενσωμάτωση της αρχής «Health in All Policies», ώστε η υγεία να αποτελεί κριτήριο σε όλες τις δημόσιες πολιτικές.

Τα επόμενα βήματα: από τον οδικό χάρτη στην υλοποίηση

Η παρουσίαση της μελέτης αποτέλεσε ταυτόχρονα την αφετηρία ενός ουσιαστικού διαλόγου για την επόμενη ημέρα της ελληνικής πρωτοβουλίας PHSSR. Κοινή διαπίστωση των συμμετεχόντων ήταν ότι η αξία της μελέτης θα κριθεί από τον βαθμό στον οποίο οι προτάσεις της θα μπορέσουν να ιεραρχηθούν, να εξειδικευθούν επιχειρησιακά και να μετατραπούν σε εφαρμόσιμες πολιτικές που θα ενισχύσουν τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του ελληνικού συστήματος υγείας.

Στο πλαίσιο αυτό, αναδείχθηκε η ανάγκη για μια νέα φάση εργασίας, η οποία θα συμπεριλάβει τα παραπάνω βήματα με απώτερο σκοπό την ανάπτυξη μηχανισμών παρακολούθησης της εφαρμογής τους και στη συνέχιση του διαλόγου με την Πολιτεία και τους εμπλεκόμενους φορείς. Παράλληλα, διατυπώθηκε η πρόταση για τη δημιουργία θεματικών ομάδων εργασίας ανά πυλώνα πολιτικής, οι οποίες θα μπορούν να παρακολουθούν τις εξελίξεις, να επικαιροποιούν την τεκμηρίωση και να υποστηρίζουν τη συνεχή εξέλιξη των προτάσεων.

Ο Κώστας Αθανασάκης, PHSSR Lead for Greece, Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και Visiting Fellow στο LSE Health, δήλωσε:
«Η ολοκλήρωση της δεύτερης ελληνικής μελέτης δεν αποτελεί το τέλος μιας ερευνητικής προσπάθειας, αλλά την αφετηρία μιας νέας φάσης συνεργασίας. Στόχος μας είναι οι προτάσεις που διαμορφώθηκαν μέσα από τη συλλογική γνώση και εμπειρία της επιστημονικής κοινότητας και των φορέων υγείας να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο για όσους σχεδιάζουν και εφαρμόζουν πολιτικές υγείας. Η πραγματική αξία της τεκμηρίωσης βρίσκεται στην ικανότητά της να οδηγεί σε καλύτερες αποφάσεις, σε αποτελεσματικότερες παρεμβάσεις και, τελικά, σε καλύτερα αποτελέσματα για τους πολίτες. Η ελληνική πρωτοβουλία PHSSR φιλοδοξεί να συνεχίσει να λειτουργεί ως ένας χώρος διαλόγου, συνεργασίας και παραγωγής τεκμηριωμένων προτάσεων που μπορούν να συμβάλουν στη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας της χώρας».

Το ελληνικό σκέλος της πρωτοβουλίας PHSSR φιλοδοξεί, πέρα από την εκπόνηση περιοδικών μελετών, να εξελιχθεί σε έναν μόνιμο μηχανισμό παραγωγής, επικαιροποίησης και αξιοποίησης τεκμηριωμένων προτάσεων πολιτικής, ο οποίος να γεφυρώνει την επιστημονική γνώση με τη λήψη αποφάσεων και να συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και ανθεκτικού συστήματος υγείας.