
Ο ύπνος αποτελεί σημαντικό κομμάτι στο πολύπλοκο παζλ της υγείας και η έλλειψή του, όπως και οι δεκάδες διαταραχές ύπνου, που ταλαιπωρούν 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους διεθνώς σχετίζονται με την εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων όπως είναι η άνοια, η κατάθλιψη, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η παχυσαρκία και ο σακχαρώδης διαβήτης. Επιπλέον δημιουργούν υπνηλία και αυξάνουν τον κίνδυνο για τροχαία ατυχήματα. Οι ειδικοί της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας μάς μιλούν για όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για να κοιμόμαστε καλά και να ζούμε καλύτερα.
Της Αλεξίας Σβώλου
Οι διαταραχές του ύπνου πλήττουν περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους διεθνώς και στην Ελλάδα τουλάχιστον ένα με ενάμιση εκατομμύριο παχύσαρκους συμπολίτες μας, που υποφέρουν πρωτίστως από υπνική άπνοια (διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο), την πιο γνωστή από τις περίπου 80 διαταραχές ύπνου. Είναι κοινό μυστικό ότι το σύνδρομο της υπνικής άπνοιας πηγαίνει χέρι-χέρι με την παχυσαρκία, ενώ συνολικά υπάρχουν τουλάχιστον 70 νοσήματα που σχετίζονται με τον ύπνο και ισχύει ότι όσοι έχουν σύντομο ύπνο έχουν και σύντομη ζωή ή έχουν κίνδυνο για σύντομη ζωή. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας οι 7 ώρες ύπνου κάθε βράδυ αποτελούν τον χρυσό κανόνα για να είμαστε λειτουργικοί χωρίς να παρουσιάζουμε υπνηλία ή να κινδυνεύουμε από παχυσαρκία κατάθλιψη σακχαρώδη διαβήτη Καρδιαγγειακά νοσήματα, μεταβολικά νοσήματα και φυσικά ατυχήματα κατά το χειρισμό μηχανημάτων και τροχαία δυστυχήματα.

Όπως τονίζουν ο Πέτρος Μπακάκος, Γενικός Γραμματέας ΕΠΕ, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Δ/ντής Α’ ΠΠΚ, ΓΝΝΘΑ “Η Σωτηρία”, ο Στέλιος Λουκίδης, Πρόεδρος ΕΠΕ, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Δ/ντής Β’ ΠΠΚ, ΠΓΝ “Αττικόν”, η Γεωργία Τρακαδά, Γενική Γραμματέα Ελληνικής Εταιρείας Υπνολογίας, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας, Μέλος Επιστημονικής Επιτροπής European Sleep Research Society, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Θεραπευτική Κλινική, η Κατερίνα Βλάμη, Πνευμονολόγος, Δ/ντρια ΕΣΥ Πνευμονολογίας, Υπεύθυνη Μονάδας Μελέτης Ύπνου, Β’ ΠΠΚ, ΠΓΝ «Αττικόν» και ο Εμμανουήλ Βαγιάκης, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Υπνολογίας, Πνευμονολόγος – Εντατικολόγος, Δ/ντής ΕΣΥ, Επιστημονικός Υπεύθυνος Εργαστηρίου, Κέντρο Διαταραχών Ύπνου, ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός», ήδη έχουμε χάσει τουλάχιστον 2 ώρες ύπνου τα τελευταία χρόνια λόγω των έντονων ρυθμών ζωής και του multitasking χαρακτήρα της καθημερινότητας μας.
Οι έφηβοι χρειάζονται περίπου 10 έως 11 ώρες ύπνου κάθε βράδυ – διάρκεια που είναι αδύνατον να επιτευχθεί όχι μόνο εξαιτίας της χρήσης κινητού τηλεφώνου και κυρίως την χρήση των social media αλλά και από τις αμέτρητες υποχρεώσεις των μαθητών στην εποχή μας. Ωστόσο, οι ειδικοί μας διαβεβαιώνουν ότι ακόμα και όταν τα παιδιά κοιμούνται λιγότερο επειδή έχουν πολύ διάβασμα αυτή η παροδική στέρηση ύπνου δεν δημιουργεί αρνητικές συνέπειες αρκεί κάποια στιγμή να αναπληρώσουν τον χαμένο ύπνο όπως με το χουζούρι του Σαββατοκύριακου.
Τώρα η χρήση οθονών – που σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα φτάνει τις 6 ώρες την ημέρα στην Ελλάδα!-σίγουρα αποτελεί πρόβλημα αναφορικά με τον ύπνο, γιατί οι οθόνες με μπλε φως διεγείρουν την εγρήγορση και αντιθέτως μπλοκάρουν την έκκριση της ορμόνης του ύπνου, της μελατονίνης, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνει η έλευση του ύπνου και η διατήρηση του ύπνου. Επίσης η κλιματική αλλαγή επηρεάζει πολύ τον ύπνο καθώς η αύξηση της θερμοκρασίας δυσχεραίνει τον ύπνο. Οι συνθήκες που επικρατούν στον χώρο όπου κοιμόμαστε και η διατήρηση μιας ρουτίνας ύπνου βοηθούν στο να κοιμόμαστε καλύτερα. Τα προβλήματα ύπνου και η αϋπνία αλλά και η υπνική άπνοια δεν αντιμετωπίζονται ούτε με αγχολυτικά ούτε με αντικαταθλιπτικά. Για να κοιμόμαστε καλύτερα βοηθά να κάνουμε γυμναστική (όχι όμως αργά το βράδυ γιατί δημιουργεί υπερένταση) και να μην καταναλώνουμε καφεΐνη αργά το απόγευμα και το βράδυ. Η υπνική άπνοια αντιμετωπίζεται κυρίως με συσκευές και ειδικές μασέλες που φορούν οι ασθενείς στον ύπνο ενώ μια πρόσθετη προσθήκη στην φαρέτρα αποτελούν τα φάρμακα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας τα οποία βοηθούν να περιοριστεί και η υπνική άπνοια. Πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμη είναι η υπνική άπνοια όταν συνυπάρχει με αϋπνία καθώς και σε έναν ιδιαίτερο φαινότυπο που εμφανίζεται σε ανθρώπους οι οποίοι δεν είναι παχύσαρκοι. Το κόστος της υπνικής άπνοιας έχει υπολογιστεί από μία μελέτη που έγινε πρόσφατα στην Ιταλία από 14 δισεκατομμύρια € έως 40 δισεκατομμύρια € ετησίως και είναι πολύ μεγάλο το έμμεσο κόστος. Υπνική άπνοια σήμερα αποτελεί την πιο συχνή διαταραχή για την οποία ένας άνθρωπος επισκέπτεται τον πνευμονολόγο και από εκεί παραπέμπεται σε ειδικό ιατρείο μελέτης ύπνου. Περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους γύρω μας αντιμετωπίζει μία διαταραχή ύπνου με την αϋπνία και την υπνική άπνοια να είναι οι πιο συχνές και μόλις ένα ποσοστό 20% των ασθενών έχουν διαγνωστεί σωστά και βρίσκουν την κατάλληλη θεραπεία. Στις γυναίκες ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση οι διαταραχές ύπνου έχουν έναν ειδικό τρόπο με τον οποίο Εμφανίζονται για παράδειγμα με εφιαλτικά όνειρα διακοπές στον ύπνο ενώ συνυπάρχουν συννοσηρότητες όπως είναι η υπέρταση η κατάθλιψη και οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα.





