Περισσότερες λοιμώξεις στον παιδικό σταθμό σημαίνει λιγότερες νοσήσεις στο σχολείο

Μια νέα διεθνής μελέτη από τη Μ. Βρετανία και τις ΗΠΑ φανερώνει ότι ο παιδικός σταθμός λειτουργεί σαν ασπίδα για το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού για τα επερχόμενα σχολικά χρόνια. Με άλλα λόγια τα ευρήματα δείχνουν ότι τα νήπια που πηγαίνουν παιδικό σταθμό νοσούν βέβαια περισσότερο σ’ αυτά τα πρώτα χρόνια γιατί κολλούν εύκολα ιούς,  όμως είναι πιο θωρακισμένα στα σχολικά χρόνια και αργότερα μεγαλώνοντας γενικά είναι πιο προστατευμένα.

Στη μελέτη αυτή συνδυάστηκε ο ρόλος του γονιού με το ρόλο του γιατρού καθώς όλοι οι εμπλεκόμενοι επιστήμονες έχουν μικρά παιδιά. Οι επικεφαλής ερευνητές προέρχονται από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο North Middlesex (που βρίσκεται στο Edmonton του βόρειου Λονδίνου), το Πανεπιστήμιο University College London και το Πανεπιστήμιο Cornell των ΗΠΑ. 

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση  Clinical Microbiology Reviews και οι συγγραφείς είναι όλοι τους  γονείς μικρών παιδιών, που ήθελαν να κατανοήσουν πόσο συχνά τα παιδιά αρρωσταίνουν όταν πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό, γιατί είναι τόσο επιρρεπή σε ασθένειες σε αυτά τα προσχολική χρόνια  και τι αντίκτυπο έχουν οι προσχολικές παιδικές λοιμώξεις στο ανοσοποιητικό τους σύστημα, καθώς μεγαλώνουν.

Μία τουλάχιστον αναπνευστική λοίμωξη το μήνα παθαίνουν τα πιτσιρίκια

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι ο εμβολιασμός παραμένει ο καλύτερος τρόπος προστασίας από τις παιδικές ασθένειες. Η συν-συγγραφέας Δρ. Λούσι Βαν Ντορπ (Lucy van Dorp), ερευνήτρια στην γονιδιωματική των  λοιμωδών νοσημάτων στο Ινστιτούτο Γενετικής του UCL, επεσήμανε: «Ως γονείς, μας εντυπωσίασε όλους το πόσο συχνά αρρώσταιναν τα εννέα παιδιά μας μετά την έναρξη του παιδικού σταθμού. Έτσι, συγκεντρωθήκαμε για να κάνουμε την πρώτη μελέτη ανασκόπησης του πόσο συχνά ένα παιδί που ξεκινά στον παιδικό σταθμό  θα αρρωστήσει κατά τον πρώτο χρόνο στον σταθμό και τι μπορεί να γίνει γι' αυτό».

Η μελέτη συγκεντρώνει στοιχεία από την επιδημιολογία, την ανοσολογία και τον εμβολιασμό και υπογραμμίζει ότι η υποτροπιάζουσα ασθένεια κατά την έναρξη του βρεφονηπιακού σταθμού είναι φυσιολογική. Οι συγγραφείς υποδεικνύουν ότι ένα παιδί ηλικίας ενός έτους που ξεκινά στο βρεφονηπιακό σταθμό θα παρουσιάσει περίπου 12-15 αναπνευστικές λοιμώξεις, δύο γαστρεντερικές παθήσεις (διάρροια και έμετο) και μία ή δύο λοιμώξεις που προκαλούν εξάνθημα, μόνο κατά το πρώτο έτος στον σταθμό. Όλες αυτές οι λοιμώξεις όπως είναι αναμενόμενο έχουν σημαντικές επιπτώσεις στους εργαζόμενους γονείς. Η Δρ. Βαν Ντορπ πρόσθεσε: «Η εμπειρία μας από γονείς που βλέπουν ένα υψηλό φορτίο λοιμώξεων μετά την έναρξη του παιδιού στον παιδικό σταθμό υποστηρίζεται από τα δεδομένα».

Στο σχολείο τα παιδιά που πήγαν παιδικό σταθμό αρρωσταίνουν λιγότερο

Η έτερη συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Σάρλοτ Χούλντκροφτ, ιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, δήλωσε: «Όλοι έχουμε εμπειρία με παιδιά μας να επιστρέφουν σπίτι από τον παιδικό σταθμό  με ένα μικρόβιο που τους προκαλεί νόσηση και που συχνά μεταδίδεται και σε εμάς τους γονείς. Περιστασιακά συμβαίνει  να χρειαζόμαστε (οι γονείς) νοσοκομειακή περίθαλψη. Ωστόσο, είναι σημαντικό οι γονείς να ακολουθούν τις οδηγίες και να κρατούν τα παιδιά στο σπίτι από τον παιδικό σταθμό  όσο είναι αδιάθετα – και ενδεχομένως για μια ή δύο ημέρες μετά την ανάρρωση, ανάλογα με τον τύπο της λοίμωξης. Οι ερευνητές δηλαδή υπογραμμίζουν πως είναι πολύ σημαντικό (ακόμα κι αν οι γονείς δεν νιώθουν  οι ίδιοι καλά) να μην επισπεύσουν την επιστροφή των παιδιών στον παιδικό σταθμό, για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις δικές τους επαγγελματικές δραστηριότητες.

Ενώ οι λοιμώξεις κατά τη διάρκεια του παιδικού σταθμού είναι φυσιολογικές και συχνές, είναι σημαντικό να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να μετριάσουμε την εξάπλωσή τους. Και αυτό όντως βελτιώνεται με την πάροδο του χρόνου, καθώς ο κανόνας της μίας (τουλάχιστον)  μηνιαίας αναπνευστικής  λοίμωξης βελτιώνεται με κάθε χρόνο που περνάει. Τα μεγαλύτερα παιδιά είναι λιγότερο πιθανό να βγουν θετικά σε έναν ιό οποιαδήποτε στιγμή και είναι λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν συμπτώματα. Οι εργοδότες από τη μεριά τους πρέπει να αναγνωρίσουν ότι είναι φυσιολογικό οι γονείς των μικρών παιδιών να χρειάζονται τακτικά άδεια από την εργασία τους για να φροντίσουν τα παιδιά τους και ότι οι γονείς θα είναι επίσης πιο επιρρεπείς στο να αρρωστήσουν οι ίδιοι - αλλά αυτό θα βελτιωθεί καθώς το παιδί θα μεγαλώνει».

Οι ερευνητές βρήκαν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι τα μικρά παιδιά είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στο να αρρωσταίνουν, κυρίως λόγω του ανώριμου ανοσοποιητικού τους συστήματος - πριν αναπτύξουν σταδιακά πιο ώριμες προσαρμοστικές ανοσολογικές αποκρίσεις - και της εγγενούς μεταδοτικότητας των παθογόνων μικροοργανισμών της παιδικής ηλικίας. Φαίνεται πως οι δύο αυτοί παράγοντες έχουν μεγαλύτερη επίδραση από την φαινομενικά κακή υγιεινή των παιδιών στους παιδικούς σταθμούς, καθώς ειδικά τα μικρά παιδιά δεν πλένουν τακτικά τα χέρια τους και αγγίζονται διαρκώς  μεταξύ τους στο παιχνίδι.

Ένας άλλος από τους συγγραφείς, ο  Δρ. Λίο Σουάντλινγκ από το Ινστιτούτο Λοιμώξεων, Ανοσίας και Μεταμοσχεύσεων του UCL, υπογράμμισε: «Τα νεογέννητα έχουν κάποια προστασία από τις λοιμώξεις χάρη στα αντισώματα που μεταδίδονται από τη μητέρα, αλλά αυτό μειώνεται κατά τον πρώτο χρόνο τους, καθιστώντας τα βρέφη των 12-24 μηνών πιο ευάλωτα σε λοιμώξεις. Γι’ αυτό άλλωστε είναι πάρα πολύ σημαντικός ο προληπτικός εμβολιασμός. Είναι φυσιολογικό τα παιδιά να αρρωσταίνουν συχνά επειδή το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν έχει ξανασυναντήσει αυτά τα μικρόβια - αλλά στη συνέχεια ο παιδικός σταθμός χρησιμεύει ως «στρατόπεδο εκκίνησης» για το χτίσιμο των αμυντικών μηχανισμών του ανοσοποιητικού τους συστήματος, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του για τα επόμενα χρόνια».

Οι ερευνητές βρήκαν ευρήματα που αποδεικνύουν ότι τα παιδιά που πηγαίνουν παιδικό σταθμό σε τρυφερή  ηλικία εμφανίζουν περισσότερες λοιμώξεις από την ηλικία του ενός έτους  έως των πέντε ετών σε σχέση με εκείνα που παραμένουν στο σπίτι μέχρι την έναρξη του σχολείου. Ωστόσο, στη συνέχεια, μόλις ξεκινήσουν το σχολείο, αυτό το μοτίβο αντιστρέφεται, καθώς τα παιδιά που είχαν μείνει σπίτι αρρωσταίνουν συχνότερα. Η πρώιμη έκθεση σε ομαδικό περιβάλλον φροντίδας παιδιών φαίνεται να παρέχει κάποια προστασία για τα σχολικά χρόνια, πιθανώς λόγω της απόκτησης ανοσίας σε κοινές λοιμώξεις.

Οι συγγραφείς τονίζουν ότι ο εμβολιασμός είναι ένα από τα πιο αποτελεσματικά πράγματα που μπορούν να κάνουν οι γονείς για να προστατεύσουν τα παιδιά τους από ασθένειες που σχετίζονται με τον παιδικό  σταθμό, όπως το εμβόλιο MMRV που προστατεύει τα παιδιά από την ιλαρά, την παρωτίτιδα, την ερυθρά και την ανεμοβλογιά. Ο Δρ Σουάντλινγκ  κατέληξε: «Τα εμβόλια αποτελούν βασικό τρόπο προστασίας των παιδιών από σοβαρές λοιμώξεις στους παιδικούς σταθμούς, γι' αυτό ενθαρρύνουμε τους γονείς να εμβολιάζουν τα παιδιά τους με τα διαθέσιμα εμβόλια».