Διαφήμιση
Όλες οι ψυχοπιεστικές καταστάσεις δημιουργούν άγχος που όσοι πιο νέοι είμαστε στην ηλικία τόσο λιγότερο ξέρουμε να το διαχειριζόμαστε. Γι αυτό άλλωστε το άγχος των Πανελλήνιων εξετάσεων είναι ιδιαίτερα πιεστικό για τους μαθητές, με τον ψυχίατρο –ψυχοθεραπευτή Δημήτρη Οικονόμου να δίνει συμβουλές για την διαχείρισή του.
της Αλεξίας Σβωλου
Το άγχος των πανελλαδικών εξετάσεων, είναι μια δύσκολη βιωματική εμπειρία των μαθητών και υποψηφίων φοιτητών, καθώς οι εξετάσεις αυτές παίζουν καθοριστικό ρόλο για την εισαγωγή τους στη τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όπως εξηγεί ο ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής Δημήτρης Οικονόμου, το άγχος αυτό προκύπτει από συναισθήματα αγωνίας και πίεσης για το αν θα ευοδωθεί η προσδοκία της επιτυχίας στις εξετάσεις ή αν οι μαθητές θα βιώσουν το συναίσθημα της αποτυχίας. Όλοι οι μαθητές της Γ’ Λυκείου αναμένουν ότι θα νιώσουν αυτή την ψυχολογική πίεση που κάθε παιδί βιώνει διαφορετικά αναλόγως και της «ανθεκτικότητάς» του.
Ο ειδικός επισημαίνει πως οι πανελλήνιες εξετάσεις είναι μια διαδικασία που όπως λέει και το όνομα τους έχουν πανελλήνιο χαρακτήρα άρα πολύ μεγάλο συναγωνισμό και ο διευρυμένος συναγωνισμός αυξάνει το στρες. Επιπλέον, ο οικογενειακός και κοινωνικός περίγυρος που έχει συνήθως υψηλές προσδοκίες για τους μαθητές αποτελούν ψυχοπιεστικό παράγοντα που μαζί με τις ατομικές προσδοκίες του παιδιού συνδιαμορφώνουν αυτήν την έντονη αγχωτική ψυχική κατάσταση την οποία νιώθουν τα παιδιά και που κλιμακώνεται καθώς πλησιάζουμε στις ημερομηνίες των εξετάσεων.
Στο σημείο αυτό, ο Δημήτρης Οικονόμου υπογραμμίζει πως το άγχος αυτό μέχρι ενός σημείου θεωρείται φυσιολογικό και μπορεί να αποτελέσει κίνητρο επιτυχίας και δημιουργίας-γι αυτό άλλωστε το άγχος θεωρείται (μέχρι ενός βαθμού) δημιουργικό.
Αν όμως υπερβεί κάποια όρια μπορεί να γίνει παθολογικό και να αποτελέσει εμπόδιο στην προετοιμασία των μαθητών με κυρίαρχα συμπτώματα την αδυναμία συγκέντρωσης,
την κόπωση, την αϋπνία και τον εκνευρισμό, καθώς και σκέψεις μειωμένης αυτοεκτίμησης.
Όταν το άγχος αυτό γίνεται παθολογικό ή «τοξικό» είναι καλό να κυριαρχήσουν στο μυαλό οι σκέψεις ότι οι εξετάσεις αυτές δεν είναι παρά μόνο ένα στάδιο στην ζωή και πως δεν εξαρτώνται όλα από αν θα γράψουμε καλά ή όχι.
Η αποτυχία ή η επιτυχία δεν είναι σίγουρο ότι θα καθορίσουν το επαγγελματικό και οικονομικό μέλλον του κάθε παιδιού, και υπάρχουν πολλά παραδείγματα γύρω μας με ανθρώπους της διπλανής πόρτας αλλά και celebrities διεθνούς βεληνεκούς που πέτυχαν σε απίστευτο βαθμό στην ζωή τους, χωρίς να έχουν «πιάσει» καλή απόδοση στις εξετάσεις. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν μερικοί ηθοποιοί που έχτισαν τεράστιες καριέρες ενώ είχαν κοπεί από εξετάσεις σε δραματικές σχολές. Και ας μην ξεχνάμε πως οι γονείς του Άλμπερτ Άινσταιν είχαν ενημερωθεί από τους δασκάλους του στο σχολείο ότι ο γιός τους -που μετά ανέπτυξε την θεωρία της σχετικότητας- ήταν «άχρηστος»-αυτό που οι έφηβοι λένε στη γλώσσα τους «άμπαλος», στα Μαθηματικά!
Κατά την προετοιμασία για τις εξετάσεις αλλά και στην διάρκεια τους είναι πολύ σημαντικό τα παιδιά να ξεκουράζονται, να χαλαρώνουν και να ασκούνται αν το επιθυμούν, καθώς η γυμναστική βοηθά στην αποφόρτιση του στρες. Επίσης να κάνουν μικρά διαλείμματα που θα βγουν και θα χαλαρώσουν με τους φίλους τους. Είναι σημαντικό να μην γίνεται υπερκατανάλωση καφεϊνούχων ροφημάτων γιατί τόση καφείνη στον οργανισμό τους μπορεί να οδηγήσει σε υπερένταση και διαταραχές του ύπνου, που είναι πολύτιμο «κομμάτι» της προετοιμασίας. Χωρίς επαρκή ύπνο και αληθινή ξεκούραση τα παιδιά δεν θα μπορέσουν να αποδώσουν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους.
Ένας καφές την ημέρα επιτρέπεται αλλά προσοχή, η καφεϊνη βρίσκεται και σε τσάγια, ice tea, αναψυκτικά, σοκολατούχα ροφήματα.
Η μουσική βοηθά επίσης, αλλά οι έφηβοι ας θυμούνται ότι η μουσική πρέπει να είναι σε χαμηλή ένταση και όχι να τους ξεκουφαίνει. Το να ακούνε τα παιδιά μουσική με ακουστικά σε πολύ υψηλή ένταση για μεγάλη χρονική διάρκεια είναι μεγάλο σφάλμα καθώς εκτός όλων των άλλων (υπερένταση, πονοκέφαλο, κόπωση) προκαλεί και μόνιμη απώλεια ακοής.
Οι γονείς οφείλουν να είναι παρόντες διακριτικά στην ζωή του παιδιού τους, χωρίς να το ελέγχουν ή να το καταπιέζουν –γιατί η καταπίεση έχει συνήθως τα αντίθετα αποτελέσματα. Να δείχνουν στα παιδιά ότι είναι εκεί, για στήριξη συναισθηματική, για πρακτικά ζητήματα (να ετοιμάσουν φαγητό, να μεταφέρουν το παιδί στο σχολείο ή στα φροντιστήρια) και αν διαπιστώσουν ότι
υπάρχουν έντονα συμπτώματα άγχους που επιμένουν, να συστήσουν την επίσκεψη σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
