
Αυτή είναι η αγωνία όλων των γονιών που το παιδί τους δεν έχει την λεγόμενη «τυπική ανάπτυξη» και συχνά μέσα σε αυτό τον φόβο (αν θα μπορέσουν να ζήσουν μόνα τους) περνούν ολόκληρη τη ζωή τους και φοβούνται για το τι θα συμβεί όταν εκείνοι θα έχουν φύγει.
Για να ησυχάσουν οι γονείς αυτών των οικογενειών, απατούνται συνεργασίες, που θα ανοίξουν τον δρόμο στην κατάρτιση και θα εξασφαλίζουν εργασία. Σε αυτό το πλαίσιο ξεχωρίζει μια συνεργασία πρότυπο που αξίζει να βρει μιμητές, ανάμεσα στον φορέα του τουρισμού ΙΝΣΕΤΕ και το Ίδρυμα «Η Θεοτόκος», που στηρίζει παιδιά τα οποία βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού, μια διαφορετικότητα που αφορά στο 11% των γεννήσεων στην Ελλάδα. Την προσπάθεια συνδράμει το Πανεπιστήμιο ΠΑΔΑ, ενώ με προηγούμενες δράσεις της «Θεοτόκου», έχουν βρει δουλειά άλλοι 250 νέοι στο φάσμα του αυτισμού.
Διετές πρόγραμμα, 20 νέες και νέοι οι πρώτοι ωφελούμενοι
Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του Ιδρύματος «Θεοτόκος» Παναγής Καρέλλας, το Μνημόνιο συνεργασίας του Ιδρύματος με τον ΙΝΣΕΤΕ αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της διασύνδεσης της κοινωνίας με την αγορά και ελπίζει να ακολουθήσουν ανάλογες συνέργειες με άλλους κοινωνικούς εταίρους. Το Μνημόνιο έχει αρχικά διετή διάρκεια, αλλά υπάρχουν σκέψεις για την παράτασή του, με στόχο την ένταξη 20 νέων από το Ίδρυμα στην αγορά εργασίας του Τουρισμού, (στην πιλοτική φάση του προγράμματος), εντοπίζοντας βιώσιμες ευκαιρίες απασχόλησης και καλύπτοντας υπάρχουσες ανάγκες. Το σύστημα συμπερίληψης που σχεδιάστηκε καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή, από το πρώτο βήμα έως τη σταθερή ένταξη στην εργασία. Ξεκινά από την ανάλυση εργασιακών καθηκόντων και την αμφίδρομη εκπαίδευση των επαγγελματιών του Ιδρύματος και του ΙΝΣΕΤΕ. Ακολουθεί η προσαρμοσμένη επαγγελματική κατάρτιση σε συγκεκριμένα επαγγέλματα, σε συνθήκες που προσομοιώνουν τον πραγματικό χώρο εργασίας, ώστε η μετάβαση να γίνει με ασφάλεια.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στη διαδικασία επιλογής προσωπικού. Οι συνεντεύξεις είναι σχεδιασμένες ώστε οι υποψήφιοι να μπορούν να αναδείξουν τις δεξιότητές τους. Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) αναπτύχθηκε μια εικονική συνέντευξη με υπεύθυνο προσλήψεων, αξιοποιώντας τεχνολογίες εικονικής πραγματικότητας και τεχνητής νοημοσύνης. Η ένταξη δεν σταματά στην πρόσληψη. Έχει σχεδιαστεί η προσαρμογή των νέων εργαζόμενων, που υποστηρίζεται από ειδικούς. Παράλληλα, εφαρμόζονται εύλογες προσαρμογές όπως ήσυχες ζώνες εργασίας, προβλέψιμο ωράριο, γραπτές οδηγίες, οπτικά βοηθήματα. Το πρόγραμμα υλοποιείται με συνεχή εποπτεία, υποστήριξη και προσαρμογές όπου χρειάζονται, ώστε η θέση εργασίας να διατηρείται με ποιότητα, σταθερότητα και προοπτική.
6 επαγγελματικοί τομείς στον τομέα του Τουρισμού
Ο Παναγής Καρέλλας εξηγεί πως ωφελούμενοι από αυτή τη συνεργασία είναι νέες και νέοι που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού και παρουσιάζουν μέτρια ή καλή λειτουργικότητα, με δυνατότητα περαιτέρω εξέλιξης μέσα από κατάλληλες, εξατομικευμένες παρεμβάσεις. Καθένας και καθεμία που συμμετέχει φέρνει τη διαδρομή, τις ανάγκες, τις δεξιότητές του σε πραγματικές θέσεις εργασίας, με ουσιαστικό ρόλο στην καθημερινότητα μιας επιχείρησης. Οι επιχειρήσεις, μέσα από το μνημόνιο συνεργασίας θα καλύπτουν πραγματικές τους ανάγκες. Έχουν επιλεχθεί έξι επαγγελματικά αντικείμενα σημαντικά για τη λειτουργία επιχειρήσεων φιλοξενίας: γραμματειακή υποστήριξη και backoffice, υπηρεσίες εστίασης, φροντίδα εσωτερικών χώρων και καθαριότητα, συντήρηση κτηρίων και φροντίδα κήπων, πλυντήρια και σιδερωτήρια, διαχείριση προϊόντων. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα περνά από το «προσλαμβάνω» στο «αναπτύσσω ανθρώπους και βελτιώνω την ποιότητα ζωής τους», δημιουργώντας λύσεις βιώσιμες και μετρήσιμες, με πραγματικό αποτύπωμα στην κοινωνία.
Στη καρδιά αυτής της δράσης βρίσκεται η αυτονομία, που αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Για τα άτομα με αναπτυξιακές διαταραχές, η δυνατότητα να εκπαιδευτούν, να εργαστούν και να χαράξουν τη δική τους πορεία ζωής συνδέεται άμεσα με την αξιοπρέπεια, την αυτοεκτίμηση και τη θέση τους στην κοινωνία. Η «συμπερίληψη» δεν είναι απλώς μια ωραία λέξη, μια μόδα, ή κίνηση καλής θέλησης, είναι ζωτική ανάγκη. Η πρωτοβουλία στηρίζεται στις βασικές αρχές της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, προωθώντας την ισότητα των ευκαιριών, την προσβασιμότητα, το σεβασμό στις εξελισσόμενες δυνατότητες των παιδιών με αναπηρία και στο δικαίωμά τους να διατηρούν την ταυτότητά τους.
Το κράτος κάνει βήματα μπροστά
Ένα μεγάλο ερώτημα είναι κατά πόσο το κράτος είναι αρωγός σε τέτοιες προσπάθειες. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Ιδρύματος «Θεοτόκος», το ελληνικό κράτος τα τελευταία χρόνια έχει εναρμονιστεί με τις Αρχές του ΟΗΕ και τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών και οι καλές πρακτικές που αναπτύσσονται μπορούν να δώσουν στην Πολιτεία το έναυσμα να τις αξιοποιήσει και να παρουσιάζει ένα σύγχρονο πλαίσιο κοινωνικής πολιτικής για τον ειδικό αυτό πληθυσμό.
Πρωτοποριακό πρόγραμμα σε 3 Δήμους και 21 βρεφονηπιακούς σταθμούς για τον εντοπισμό του αυτισμού
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ίδρυμα εκπονεί εδώ και 10 χρόνια, το μοναδικό πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης στην κοινότητα, σε συνεργασία με τους Δήμους Ιλίου, Καματερού και Αγίων Αναργύρων και στηρίζει σε 21 βρεφονηπιακούς σταθμούς, για τον πρώιμο εντοπισμό παιδιών στο φάσμα του αυτισμού, ώστε να ακολουθήσει πρώιμη παρέμβαση.
Το πρόγραμμα τελεί υπό την καθοδήγηση του επιστημονικού Διευθυντή του Ιδρύματος «Θεοτόκος» Ιωάννη Παπακωνσταντίνου και επενδύει πρώτα στην ενημέρωση όσων βρίσκονται καθημερινά κοντά στο παιδί – γονέων, βρεφονηπιαγωγών, παιδιάτρων. Η διαδικασία ξεκινά με την έγκαιρη ανίχνευση, με δομημένα εργαλεία που συμπληρώνονται από γονείς και εκπαιδευτικούς. Δεν πρόκειται για διάγνωση, αλλά για μεθοδολογία ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως παιδιά «υψηλού αναπτυξιακού κινδύνου». Ακολουθεί η πλήρης αξιολόγηση και διάγνωση και, στη συνέχεια, η πρώιμη παρέμβαση, βασισμένη στο οικογενειοκεντρικό μοντέλο. Οι υπηρεσίες ξεκινούν από το Κέντρο Ημέρας και επεκτείνονται, ανάλογα με την ηλικία, στο σπίτι ή το σχολείο. Σε κάθε βήμα του προγράμματος, αξιολογείται η αποτελεσματικότητά του.
Το 11% των γεννήσεων αφορά ο αυτισμός-επηρεάζει η ηλικία των γονέων
Όπως υπογραμμίζει ο κ. Καρέλλας, ο αυτισμός δεν είναι νόσος. Είναι μια διαφορετική από το σύνηθες οργάνωση του εγκεφάλου, που οδηγεί σε εναλλακτικούς τρόπους αντίληψης και συνείδησης. Επίσης δεν έχει ενιαία εικόνα, αλλά πρόκειται για ένα ευρύ και πολύπλοκο φάσμα και υπάρχει διαχρονικά, εδώ και χιλιετίες σε όλους τους πληθυσμούς παγκοσμίως. Πρόκειται για μια εμμένουσα ποικιλομορφία της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους, που συναντάται από όταν ο άνθρωπος ανέπτυξε υψηλή συνείδηση και λόγο. Η αύξηση των διαγνώσεων τα τελευταία χρόνια σχετίζεται με την εξέλιξη των νευροεπιστημών και τη σημαντική βελτίωση των διαγνωστικών εργαλείων που διαθέτουμε σήμερα. Σε επιδημιολογικό επίπεδο, ο αυτισμός σχετίζεται παγκοσμίως με παράγοντες όπως η προωρότητα -στην Ελλάδα αφορά περίπου το 11% των γεννήσεων- καθώς και με την ηλικία των γονέων.
Η έγκαιρη διάγνωση βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ατόμων που παράλληλα είναι υψηλού κινδύνου για προβλήματα ψυχικής υγείας και άλλες παθήσεις, σε σύγκριση με τον τυπικό πληθυσμό.
Info για το Ίδρυμα «Η Θεοτόκος»
Το Κοινωφελές Ίδρυμα Προστασίας Παιδιών και Νέων με Αναπτυξιακές Διαταραχές «Η Θεοτόκος», λειτουργεί από το 1963. Εδώ και περισσότερες από έξι δεκαετίες, στον Δήμο Ιλίου, σε έναν καταπράσινο χώρο 51 στρεμμάτων και 8.000 τ.μ στεγασμένων χώρων. Στόχος για κάθε ωφελούμενο ξεχωριστά αποτελεί η ισότιμη ενσωμάτωσή του στην κοινωνία. Το Ίδρυμα λειτουργεί ως ανοικτή δομή και οι υπηρεσίες ξεκινούν από τη νηπιακή ηλικία. Η Διεπιστημονική Ομάδα του προσφέρει πιστοποιημένες υπηρεσίες ανίχνευσης και πρώιμης παρέμβασης για παιδιά ηλικίας από 1,5 ετών έως 4 ετών, ώστε να εντοπιστούν εγκαίρως αναπτυξιακές δυσκολίες.
Ολιστική υποστήριξη σε όλα τα στάδια ζωής
Το Κέντρο Διημέρευσης και Ημερήσιας Φροντίδας φιλοξενεί για αρκετές ώρες κάθε μέρα παιδιά ηλικίας έως 6 ετών και τα προετοιμάζει να ενσωματωθούν στο σχολείο και την κοινωνία.
Επόμενη ηλιακή ομάδα που υποστηρίζεται αποτελούν οι έφηβοι ηλικίας από 15 ετών και πάνω με νοητικές αναπτυξιακές διαταραχές και διαταραχές του φάσματος του αυτισμού. Σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα ενισχύονται οι δεξιότητες, η σφαιρική καθημερινή λειτουργικότητα, οι σχέσεις φιλίας, οι ικανότητες μάθησης, η κοινωνικοποίηση και την αυτογνωσία, με προγράμματα που εκτείνονται από τον Λόγο και την Επικοινωνία έως την Κυκλοφοριακή Αγωγή κι από τη Μαγειρική και τη Γυμναστική έως τη Σεξουαλική Αγωγή. Παράλληλα λειτουργεί και θεατρική ομάδα.
Για τη νεαρή ενήλικη ζωή, λειτουργούν στο Ίδρυμα 18 διαφορετικά Εργαστήρια Επαγγελματικής Κατάρτισης, τα οποία οι ωφελούμενοι παρακολουθούν ανάλογα με τις κλίσεις, τα ενδιαφέροντα και την προσωπικότητά τους. Τέλος, στα Τμήματα Μετάβασης, για την αυτόνομη ζωή, προσφέρεται στήριξη σε 3 επίπεδα: Εργασία, Επικοινωνία και Οργάνωση Ζωής, με την Υπηρεσία Επαγγελματικής Αποκατάστασης του Ιδρύματος, να έχει βοηθήσει περισσότερα από 250 άτομα να βρουν εργασία.
Το Ίδρυμα προσπαθεί να φέρει κοντά την Πολιτεία, με την κοινωνία, τις δυνάμεις της αγοράς και τις οικογένειες με μέλος που ανήκει στο φάσμα του αυτισμού, ώστε να δημιουργηθεί μια κοινωνία που σέβεται τη διαφορετικότητα. Αυτό είναι εντέλει το όραμα της Θεοτόκου που κινητοποιεί τους δωρητές, τους εθελοντές και τους Φίλους του Ιδρύματος για την έμπρακτη προσφορά στην κοινωνία.





