
Μια χούφτα ορφανά παιδιά στην Κατοχή έγιναν ήρωες και θρύλοι, καθώς οργανώθηκαν σε μια ομάδα και με την ονομασία Ξυπόλυτο Τάγμα, μπόρεσαν να εξασφαλίσουν τροφή για τον εαυτό τους και για όσους πεινούσαν και πέρασαν ακόμα και στην αντίσταση, προκαλώντας δολιοφθορές στους κατακτητές.
της Αλεξίας Σβώλου
Στην χολυγουντιανή ταινία «12 mighty orphans», παρακολουθούμε την ιστορία ορφανών παιδιών που ζουν σε ένα ορφανοτροφείο με έναν χαρισματικό προπονητή ποδοσφαίρου, να αποκτούν πίστη στον εαυτό τους, να νιώθουν για πρώτη φορά την αίσθηση της οικογένειας και να δημιουργούν μια ομάδα που καταφέρνει να νικήσει στο αμερικανικό ποδόσφαιρο πολύ πιο μεγαλόσωμους αθλητές. Όλα ατά συνέβησαν λίγο πριν τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο στο Τέξας, στην ταινία. Κι επειδή η τέχνη απλά αντιγράφει τη ζωή –και δεν συμβαίνει ποτέ το αντίθετο- στην αληθινή ζωή και συγκεκριμένα στην Κατοχή, δεκάδες ορφανά στη Θεσσαλονίκη κατάφεραν να σηκώσουν το ανάστημά τους απέναντι στους Γερμανούς κατακτητές.
Η απολύτως αληθινή ιστορία τους έγινε ταινία με την ονομασία «Ξυπόλυτο Τάγμα» και αποτέλεσαν το εφαλτήριο για να γίνει γνωστός στον κόσμο ο Μίκης Θεοδωράκης, που έγραψε την πρώτη του μουσική για κινηματογράφο, ενώ η Ελλάδα κέρδισε την πρώτη της διάκριση σε κινηματογραφικό φεστιβάλ του εξωτερικού.
Πολύ πριν έρθουν οι πρώτες υποψηφιότητες για Όσκαρ, τα «Κόκκινα φανάρια», το «Ποτέ την Κυριακή», η ταινία «Ξυπόλητο Τάγμα» (Barefoot Battalion) αφηγείται την αληθινή ιστορία δεκάδων ορφανών που ζούσαν στο Παπάφειο ορφανοτροφείο και σε άλλα ορφανοτροφεία της Βορείου Ελλάδας και όταν ξεκίνησε ο πόλεμος βρέθηκαν άστεγα.
Οι Γερμανοί επίταξαν τα κτίρια και τα παιδιά έχασαν το μοναδικό σπιτικό που γνώριζαν. Και όλα αυτά σε μια πολύ δύσκολη εποχή, με κατοχή και πείνα. Τα παιδιά οργανώθηκαν σε ένα «τάγμα» έγιναν σαλταδόροι που πηδούσαν πάνω στα φορτηγά με τις προμήθειες και οργάνωναν χτυπήματα στις αποθήκες των Γερμανών αλλά και στις αποθήκες που είχαν οι μαυραγορίτες συνεργάτες των Γερμανών.

Κάποια παιδιά πέρασαν στην οργανωμένη αντίσταση βοήθησαν να γίνουν καίρια χτυπήματα στο γερμανικό στρατό κυρίως όμως βοήθησαν να βρεθούν τρόφιμα για να επιβιώσουν όχι μόνο τα ίδια, αλλά και άλλες οικογένειες που πεινούσαν.
Μετά τον πόλεμο η ιστορία τους έφτασε στην Αμερική και έγιναν ταινία στην οποία μόνο δύο ηθοποιοί ήταν επαγγελματίες. Όλοι οι άλλοι ήταν επίσης ορφανά που ζούσαν τότε σε οικοτροφεία και δύο με τρία παιδιά που πρωταγωνίστησαν ήταν στην πραγματικότητα μέλη του πρώτου εκείνου -και μοναδικού -ξυπόλητου τάγματος.

Τη μουσική επένδυση της ταινίας συνέθεσε ένας άγνωστος ακόμα μουσικοσυνθέτης ο Μίκης Θεοδωράκης και ήταν η πρώτη του κινηματογραφική μουσική επένδυση. Η ταινία πήγε στο εξωτερικό βραβεύτηκε σε ξένο φεστιβάλ και ήταν η πρώτη φορά που ελληνική ταινία -σε ένα σχεδόν ανύπαρκτο ελληνικό κινηματογράφο- έφερε διάκριση με ξένο βραβείο στην πατρίδα μας.





