Διαφήμιση
Ένα τραγικό γεγονός που έγινε μάλιστα ανήμερα της γιορτής της μητέρας και αφορά μικρό παιδί, το ατύχημα στο φαράγγι της Νέδας στο οποίο ένα 4χρονο αγόρι από την Γερμανία έχασε τη ζωή του πέφτοντας σε χαράδρα, φανερώνει πόσο δίκιο έχουν οι παιδίατροι όταν υπογραμμίζουν πως τα παιδιά δεν είναι μικροσκοπικοί ενήλικες.
της Αλεξίας Σβώλου
Ο σύγχρονος τρόπος ανατροφής των παιδιών επιβάλλει να μην τους μιλάμε μωρουδίστικα, να μην τους λέμε ποτέ ψέματα, αλλά να τους μεταφέρουμε την αλήθεια με λόγια απλά που την κατανοούν και να περνάμε μαζί τους όσο το δυνατόν περισσότερο ποιοτικό χρόνο- γιατί αυτός τελικά έχει αξία!
Ωστόσο υπάρχουν φορές που τραγικά συμβάντα φέρνουν ξανά στην επικαιρότητα το γεγονός πως τα παιδιά δεν είναι ενήλικες σε μικροσκοπική εκδοχή και θα πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσα στην παιδικότητα, την αθωότητά και την αφέλεια τους, γιατί αλλιώς υπάρχει κίνδυνος πρωτίστως για τα ίδια.
Αναφερόμαστε στο τραγικό ατύχημα που συνέβη σε ένα πανέμορφο μέρος του τόπου μας στο μονοπάτι για τους καταρράκτες της Νέδας όπου ένας λιλιπούτειος Γερμανός ακολουθώντας τους γονείς του και μια παρέα παραθεριστών από την χώρα του υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες γλίστρησε από το μονοπάτι, έπεσε σε γκρεμό 25 μέτρων και σκοτώθηκε. Το τραγικό συμβάν έγινε ανήμερα στη γιορτή της μητέρας-γεγονός που αναδεικνύει πάλι με τραγικό τρόπο τον ρόλο και την ευθύνη των γονιών.
Η χώρα μας διαθέτει πολλά μονοπάτια και φαράγγια για οργανωμένες εκδρομές. Μερικά από τα πιο γνωστά εκτός από το διάσημο στα πέρατα του κόσμου φαράγγι της Σαμαριάς είναι η διαδρομή για το κρυφό σχολειό παρακείμενη του ποταμού Αλφειού, το φαράγγι της Νέδας το περίφημο φαράγγι του Βίκου στα Ζαγοροχώρια, το μικρό φαράγγι της Ζαχλωρούς, το φαράγγι της Καρύστου στην Εύβοια και άλλες τοποθεσίες με μονοπάτια, διαδρομές, σπήλαια, εσωτερικές λίμνες, καταρράκτες και ποτάμια που συνθέτουν εκπληκτικής ομορφιάς τοπία. Ωστόσο στην ομορφιά μπορεί να κρύβεται και ο κίνδυνος, όπως ισχύει για παράδειγμα στο τελείωμα της διαδρομής για το κρυφό σχολειό, στην ορεινή Αρκαδία, στην τοποθεσία «πλυντήριο» του Αλφειού, όπου το ποτάμι πέφτει από τα βράχια σχηματίζοντας ένα αληθινό πλυντήριο με απίστευτα ορμητικά νερά-που σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί τοποθεσία για βουτιά ή κολύμπι!
Κανείς φυσικά από τους επιστήμονες δεν αμφιβάλλει πως η σωματική δραστηριότητα στην φύση είναι προαπαιτούμενο για την υγεία. Ωστόσο τίθεται ξανά το θέμα της ασφάλειας και όχι μόνο της ασφάλειας από πλευράς συνθηκών αλλά και της ασφάλειας από πλευράς κατανόησης του κινδύνου.
Ένα τόσο μικρό παιδί, ηλικίας κάτω των πέντε ετών είναι πολύ δύσκολο να αντιληφθεί χωροταξικά τον κίνδυνο, δηλαδή να αντιληφθεί το ύψος την δυσκολία της διαδρομής την ολισθηρότητά ενδεχομένως μίας πέτρας ή του βρεγμένου εδάφους.
Θυμάμαι από προσωπική εμπειρία έχοντας επισκεφτεί τη Σέριφο όταν ο γιος μου ήταν τριών χρονών πως ανεβαίνοντας στο μικρό κάστρο της χώρας μέσα από πετρόχτιστα μονοπάτια είχα αγχωθεί τόσο πολύ από τα κενά ανάμεσα στα γκρεμισμένα κτίσματα κάτω από τα οποία «έχασκαν» γκρεμοί, που δεν άφηνα το χεράκι του γιού μου ούτε δευτερόλεπτο και το έσφιγγα μέσα στο δικό μου χέρι, τόσο που ο μικρός δυσανασχέτησε.
Ο ομότιμος καθηγητής παιδιατρικής ΕΚΠΑ, Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, τέως πρόεδρος της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας, της Παγκόσμιας Παιδιατρικής Εταιρείας και της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών επισημαίνει ότι τα παιδιά σε καμιά εκδήλωση της ζωής τους δεν είναι μικροί ενήλικες. Δεν μπορούν να κοιμούνται τόσο λίγο όσο εμείς, όταν έχουμε να παραδώσουμε ένα project με πιεστικό deadline δεν μπορούν να τρώνε τόσο άστατα όσο εμείς ή να παραλείπουν γεύματα και δεν μπορούν να τρέξουν ένα Μαραθώνιο μαζί μας, όπως δεν μπορούν να δουν ένα τρομακτικό θρίλερ, δεν επιτρέπεται να πίνουν αλκοόλ, ούτε να καπνίζουν -και πολλά άλλα.
Τα παιδιά είναι πλάσματα αναπτυσσόμενα, έχουν δικές τους ανάγκες και δική τους λογική και οπτική με την οποία βλέπουν τον κόσμο και υπάρχουν δύο στάδια στη ζωή τους που θέτουν περισσότερο τον εαυτό τους σε κίνδυνο- αν δεν προσέξουμε. Το πρώτο στάδιο αφορά τη νηπιακή ηλικία, γιατί τα νήπια δεν μπορούν να αντιληφθούν τον κίνδυνο και ας μην ξεχνάμε πως τα παιδιά καλώς ή κακώς μεγαλώνουν παρακολουθώντας cartoon στην τηλεόραση ή σε mobile οθόνες (κινητά τηλέφωνα, τάμπλετς) στα οποία οι ήρωες πέφτουν από γκρεμούς, από ψηλά κτίρια, τους πατάνε φορτηγά ή αυτοκίνητα εκτοξεύονται με κανόνια στο διάστημα και πάντα σηκώνονται και συνεχίζουν καθώς είναι αθάνατοι.
Γι’ αυτό άλλωστε και τα παιδιά δεν μπορούν να αντιληφθούν το οριστικό του θανάτου και όταν χάνουν έναν παππού ή μία γιαγιά ή ένα ηλικιωμένο κατοικίδιο (στην καλύτερη των περιπτώσεων) ρωτάνε εάν μετά αυτός που πέθανε θα ξαναγυρίσει. Δεν είναι ότι δεν κατανοούν τη λέξη «θάνατος», αλλά δεν συνειδητοποιούν πως είναι οριστικός.
Το δεύτερο στάδιο στο οποίο τα παιδιά κινδυνεύουν είναι στην ηλικία της εφηβείας όπου εκεί ο κίνδυνος τους συναρπάζει, είναι δηλαδή κάτι γοητευτικό και παράλληλα θεωρούν τον εαυτό τους άτρωτο, όπως επισημαίνει η αναπληρώτρια καθηγήτρια παιδιατρικής ΕΚΠΑ Άρτεμις Τσίτσικα, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εφηβικής Ιατρικής, Επιστημονικά Υπεύθυνη στη Μονάδα Εφηβικής Υγείας στο νοσοκομείο Παίδων Π. & Α. Κυριακού.
Υπεύθυνη Προγραμμάτων Κατάρτισης του Υπουργείου Υγείας &
Διευθύντρια ΠΜΣ «Στρ. Αναπτυξιακής και Εφηβικής Υγείας». Η ειδικός εξηγεί ότι
τα παιδιά θεωρούν τον εαυτό τους άτρωτο στην εφηβεία και ζουν μόνο το σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να αντιληφθούν τις συνέπειες των πράξεών τους, διότι δεν υπολογίζουν το αύριο, γι αυτά υπάρχει μόνο το τώρα! Ούτε καν το μετά (από μια ώρα, πόσω μάλλον το αύριο).
Στην ηλικία της εφηβείας και στην μετάβαση από την εφηβεία στην ενήλικη ζωή, οι νέες και οι νέοι είναι επιρρεπείς σε επικίνδυνες συμπεριφορές με κατανάλωση αλκοόλ, χρήση άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών, σεξ χωρίς προφύλαξη, συμμετοχή σε επικίνδυνα challenges, επικίνδυνη οδήγηση, συχνά δυστυχώς χωρίς καν να διαθέτουν δίπλωμα και πάντα θεωρούν ότι δεν θα πάθουν ποτέ τίποτα οι ίδιοι.
Συνεπώς, ο μόνος τρόπος για να τα προστατέψουμε σε μικρή ηλικία είναι να κρίνουμε εμείς τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν, ενώ στην εφηβεία πρέπει να είμαστε παρόντες διαρκώς στη ζωή τους, να κρατάμε ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας, ακόμα και όταν συμπεριφέρονται σαν ….εξωγήινοι, να τους εξηγούμε ότι η ζωή έχει καθημερινά κινδύνους-και στον αληθινό και στον ψηφιακό κόσμο και πως η δύναμή μας –για να προστατευτούμε- είναι η γνώση. Όχι η αδιαφορία, ούτε φυσικά η υποτίμηση τους.
Στην προκειμένη περίπτωση, στο τραγικό συμβάν στο φαράγγι της Νέδας, ένα παιδί τόσο μικρό δεν θα έπρεπε να βρίσκεται σε ένα στενό μονοπάτι όπου υπάρχει βαθμός επικινδυνότητας και φυσικά το ίδιο ισχύει για ένα παιδάκι ακόμα μικρότερο που ένας γονιός θα το έπαιρνε στους ώμους γιατί δεν θα μπορούσε να περπατήσει καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχει πάντα η περίπτωση να γλιστρήσει ο ενήλικας.
Το ατύχημα αυτό μου έφερε στο νου μία καταδικαστέα πρακτική στα χιονοδρομικά κέντρα όπου έχω δει πολλούς γονείς κυρίως μπαμπάδες να κάνουν σκι κουβαλώντας το μικρό τους παιδί στους ώμους.
Κανείς μας δεν είναι άτρωτος και πρέπει να μάθουμε στα παιδιά μέσα από τα πρότυπα που τους περνάμε με τις πράξεις μας, ότι πάντα υπολογίζουμε τον κίνδυνο και δεν θεωρούμε τον εαυτό μας ανώτερό του κινδύνου. Ενώ είναι όντως ανεκτίμητο να κάνουμε διακοπές μαζί με τα παιδιά μας, οι διακοπές πρέπει να είναι ασφαλείς και να είμαστε προσεκτικοί-πόσω μάλλον όταν βρισκόμαστε σε μία ξένη χώρα που δεν έχουμε το αίσθημα της οικειότητας. Το παιχνίδι στη φύση, η επαφή με τη φύση είναι πολλαπλώς θεραπευτική: βοηθάει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού, στην καταπολέμηση των αλλεργιών, στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου για παιδικό άσθμα, στην καλύτερη ανάπτυξη του παιδιού, στην αετίσια όραση (γιατί τα μάτια μας είναι φτιαγμένα για να αγναντεύουν έγχρωμα τοπία και όχι έγχρωμες εικόνες σε υπολογιστές) στην πρόληψη της παχυσαρκίας και σε πολλά άλλα-αλλά όλα αυτά προϋποθέτουν ότι έχουν τηρηθεί πρώτα από όλα οι κανόνες ασφαλείας.
