
Αφετηρία για την εξέλιξη του αποτέλεσε η λειτουργία του πρώτου Σανατόριου για τους φυματικούς, καθώς η περιοχή έχει άριστο κλίμα, όπως αντίστοιχα ισχύει στην πατρίδα μας (σε μικρότερη κλίμακα) για το βουνό του Μαινάλου. Αργότερα, το Crans-Montana αποτέλεσε ιδανικό προορισμό για γκολφ, ενώ μετά την εγκατάσταση του πρώτου τελεφερίκ, γνώρισε άνθιση το σκι και το θέρετρο καθιερώθηκε στον κόσμο των χειμερινών σπορ, όταν εκεί διοργανώθηκε το παγκόσμιο πρωτάθλημα σκι βουνού του 1987.
Τόπος ανάρρωσης για τους φυματικούς
Το Crans-Montana ιδρύθηκε από δύο φίλους πρωτοπόρους και οραματιστές, τον Louis Antille (Λουίς Αντίλ) and τον Michel Zufferey (Μισέλ Ζουφερέι), που ζούσαν στην κοιλάδα και το 1893 άνοιξαν το πρώτο ξενοδοχείο με την ονομασία LeParc (το Πάρκο). Η εξαιρετική ποιότητα του βουνίσιου αέρα και η αυξημένη ηλιοφάνεια συνέβαλαν στη δημιουργία σανατορίων στην περιοχή, που ξεκίνησαν να λειτουργούν από το 1899 και μετά, καθώς τότε η φυματίωση κατέγραφε έξαρση στην Ευρώπη.
Άνθιση του γκολφ και του σκι
Από το 1906, ξεκίνησε η εποχή του γκολφ στην περιοχή και το ένα σπορ έφερε το άλλο. Όταν το χιόνι κάλυπτε την πεδιάδα, το Crans-Montana προσέλκυε σκιέρ και ο πρώτος αγώνας σκι διοργανώθηκ στο γραφικό χωριό το 1911. Το σκι γνώρισε μεγάλη άνθιση μετά το τέλος του 2ουΠαγκοσμίου Πολέμου με το υψηλό οροπέδιο (Haut-Plateau) του Crans-Montana να βιώνει την ουσιαστική τουριστική του ανάπτυξη. Σε εκείνα τα χρόνια, χτίστηκαν πολλά ξενοδοχεία και έγιναν σημαντικά οδικά έργα για την βελτίωση των δρόμων και της πρόσβασης στο θέρετρο. Το εμπορικό επιμελητήριο του Valais εκτιμά ότι εκείνα τα χρόνια γίνονταν ετησίως έργα υποδομών ύψους 30 εκατ. φράγκων Ελβετίας μόνο στο Crans-Montana, το οποίο έφτασε στο απόγειο της δόξας του το 1987, όταν ανέλαβε την διοργάνωση του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Σκι.
Η διοικητική και επιχειρηματική ένωση έφεραν μεγαλύτερη ανάπτυξη
Πλησιάζοντας στην αρχή της νέας χιλιετίας τα τουριστικά γραφεία της κοιλάδας ένωσαν τις δυνάμεις τους το 1997 και ακολούθησε η συνεργασία των εταιριών που κατασκεύαζαν τους αναβατήρες σκι το 1999, ώστε να αναδειχθεί το Crans-Montana ως διεθνής VIP προορισμός για σκι, wellness και ψυχαγωγία. Το 2008 δημιουργήθηκε η Ένωση Δήμων του Crans-Montana, προκειμένου η περιοχή να γνωρίσει ακόμα μεγαλύτερη τουριστική ανάπτυξη. Το θέρετρο τα τελευταία χρόνια προσελκύει επισκέπτες από όλο τον κόσμο και θεωρείται ένας προορισμός διακοπών για όλο το χρόνο, προσφέροντας σκι, γκολφ, πεζοπορίες, καταπληκτική θέα στο αλπικό τοπίο και διαμονή σε πολυτελή ξενοδοχεία.
Πολλές αστοχίες και έλλειψη ελέγχων οδηγήσαν στο «κακό»
Δυστυχώς, με τη έναρξη της νέας χρονιάς, αυτή η λαμπερή εικόνα, που περιέγραφαν όλοι οι ταξιδιωτικοί οδηγοί έμελλε να χαθεί μέσα στις στάχτες μιας φονικής πυρκαγιάς στο πιο δημοφιλές μπαρ της νεολαίας. Η ανείπωτη τραγωδία που εξελίχθηκε τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς στο Crans-Montana αφήνει πίσω της δεκάδες νεκρούς (ο τελικός απολογισμός μπορεί να είναι βαρύτερος γιατί πολλοί τραυματίες, που νοσηλεύονται είναι σε κρίσιμη κατάσταση) και πολλά ερωτηματικά για το πώς μπόρεσε κάτι τέτοιο να συμβεί και να μην υπάρξουν μέτρα προστασίας σε μια χώρα όπου θεωρητικώς όλα «δουλεύουν» σαν ελβετικό ρολόι.
Η έλλειψη ελέγχων στο club, το κατά πόσο υπήρχαν μέτρα πυρασφάλειας και η απαιτούμενες έξοδοι κινδύνου, αν ήταν ελεύθερα για το κοινό ή κλειδωμένα εάν είναι τα μέτρα είχαν εφαρμοστεί για μπαρ ή club και η παρουσία στο ταβάνι του ειδικού μονωτικού υλικού σε κυψέλες που απαγορεύεται σε χώρους νυχτερινής διασκέδασης και χρησιμοποιείται για ηχομονώσεις σε στούντιο ηχογράφησης εγείρουν τεράστια ερωτηματικά και μαζί προβληματισμούς. Σερβιτόροι του club φέρεται να λένε στους δημοσιογράφους και στις Αρχές ότι πολλά πράγματα δεν λειτουργούσαν όπως θα έπρεπε.
Αρκετοί πολίτες των ελβετικών καντονιών τις τελευταίες μέρες συνομιλώντας χαρτογραφούν την εικόνα μίας χώρας που όλος ο υπόλοιπος κόσμος έχει σαν πρότυπο θεωρώντας ότι τα πάντα δουλεύουν σαν ένα καλοκουρδισμένο ελβετικό ρολόι αλλά πως αυτή εικόνα είναι πλαστή και πως απέχει από την πραγματικότητα. Στην πράξη ισχύει ό,τι στην Ελβετία οι αστοχίες και τα κενά δεν διαφημίζονται στα δελτία ειδήσεων!
Προφανώς από τα όσα ακούμε τον τελευταίο καιρό φαίνεται ότι κακές πρακτικές ελλείψεις παραμελήσεις με στόχο το εύκολο κέρδος υπάρχουν παντού.
Και πως σε αυτόν τον κανόνα που αφορά κάθε χώρα κάθε ήπειρο κάθε επάγγελμα κάθε λαό τελικά δεν υπάρχει καμία εξαίρεση. Μέσα στις προσεχείς εβδομάδες ελπίζουμε όλοι αυτά τα ερωτήματα να απαντηθούν-κυρίως για να μην υπάρξει ποτέ το περιθώριο να συμβεί κάτι τέτοιο ξανά στο μέλλον.
13 χρονικά ορόσημα στην ανάπτυξη του Crans-Montana
• 1893: Ανοίγει τις πόρτες του το πρώτο ξενοδοχείο Le Parc, από τον LouisAntille
• 1899: Ανοίγει το πρώτο Σανατόριο (Clinique Beauregard), Κλινική Μπορεγκάρ από τον Théodor Stephani
• 1906: Δημιουργείται το πρώτο γήπεδογκολφ 9 τρυπών, από τον Sir HenryLunn
• 1911: Τίθεται σε λειτουργία το τελεφερίκ
• 1911: Διεξάγεται ο πρώτος αγώνας σκικατάβασης
• 1936: Τοποθετείται ο πρώτοςαναβατήρας σκι στην κοιλάδα Valais
• 1950: Μπαίνει σε λειτουργία η πρώτηεναέρια καμπίνας σκι (Crans-Cry d'Er)που αποτέλεσε το χρονικό ορόσημο για την άνθιση του μοντέρνου σκι
• 1966:Κατασκευάζεται ο ουρανοξύστηςSuper-Crans tower, γνωστός με την ονομασία «ο φάρος της κοιλάδας»
• 1987: Διοργανώνεται το ΠαγκόσμιοΠρωτάθλημα σκι
• 1997:Συγχωνεύονται τα τουριστικάγραφεία του Crans και της Montana.
• 1999: Συγχωνεύονται οι 4 εταιρίες με τους αναβατήρες σκι
• 2004: Δημιουργείται η Ένωση 6 δήμων(Mollens-Μόλενς, Randogne-Ραντόν, Montana-Μοντανά, Chermignon-Σερμινιόν, Lens-Λενς & Icogne-Ικόν), γνωστή με το ακρωνύμιοACCM
• 2017: Συγχωνεύονται οι δήμοι του Mollens, της Randogne, της Montanaκαι του Chermignon και δημιουργείται ο Δήμος Crans-Montana





