Οι περισσότεροι από τους 2,5 εκατ. θανάτους που προκαλεί η πνευμονία ετησίως, μπορούν να προληφθούν με τον εμβολιασμό

Οι αναπνευστικές λοιμώξεις αποτελούν 3η αιτία θανάτου, μετά τα καρδιαγγειακά, αλλά αν λάβουμε υπόψη ότι ένα έμφραγμα μπορεί να είναι επακόλουθο μιας πνευμονίας, προκύπτει ότι το πνευμονικό οίδημα αποτελεί πιθανώς την πρώτη αιτία θανάτου διεθνώς.

Δυστυχώς, το βαρύτερο τίμημα πληρώνουν τα νήπια κάτω των 5 ετών καθώς η πνευμονία σκοτώνει 671.928 νήπια ετησίως. Για την καταπολέμησή της υπερ-χορηγούνται αντιβιοτικά στα νοσοκομεία, με συνέπεια να γιγαντώνεται η πανδημία της μικροβιακής αντοχής, ενώ μέσα από τους εμβολιασμούς προλαμβάνονται οι λοιμώξεις και η επιπλοκή της πνευμονίας, ενώ παράλληλα μειώνεται η μικροβιακή αντοχή. Για ελάχιστα μικρόβια που δύναται να προκαλέσουν πνευμονία, δεν υπάρχουν ακόμα εμβόλια οπότε το συνολικό της φορτίο μπορεί να μειωθεί δραματικά στην κοινότητα, αλλά δεν μπορεί να εξαλειφθεί.

Της Αλεξίας Σβώλου

Το φορτίο των αναπνευστικών λοιμώξεων είναι από τα βαρύτερα στη δημόσια Υγεία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας οι αναπνευστικές λοιμώξεις- με βασική επιπλοκή την πνευμονία -αποτελούν τρίτη αιτία θανάτου μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα, αλλά επειδή ένα έμφραγμα μπορεί να ακολουθήσει μία πνευμονία, κάτω από αυτό το πρίσμα οι πνευμονίες ενδέχεται να αποτελούν πρώτη αιτία θανάτου. Αυτοί οι θάνατοι μπορούν να αποφευχθούν χάρη στον προληπτικό εμβολιασμό και το success story του εμβολίου του πνευμονιόκοκκου το αποδεικνύει, καθώς η πνευμονία από διεισδυτική πνευμονιοκοκκική λοίμωξη έχει μειωθεί δραματικά στην Ελλάδα χάρη στο πολύ καλό Πρόγραμμα Εθνικού Εμβολιασμού που διαθέτουμε. Όπως εξηγεί η Παρασκευή Κατσαούνου, Μέλος Δ.Σ. της Ε.Π.Ε., Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας, Ιατρική Σχολή Ε.Κ.Π.Α, Μονάδα Πνευμονολογίας & Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α’ Κ.Ε.Θ., Γ.Ν.Α.

«Ο Ευαγγελισμός», είμαστε μία φτωχή χώρα με πλουσιοπάροχο πρόγραμμα εθνικού εμβολιασμού, το οποίο περιλαμβάνει εμβόλια για παιδιά κι ενήλικες που σώζουν ζωές. Αναφορικά με την πνευμονία, ο Αθανάσιος Μίχος, Καθηγητής Παιδιατρικής – Λοιμωξιολογίας, Ιατρική Σχολή Ε.Κ.Π.Α, Α’ Παιδιατρική Κλινική, Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», μέλος Δ.Σ. της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας επισημαίνει ότι έχουμε εμβόλια για τα περισσότερα παθογόνα που την προκαλούν πλην μερικών εξαιρέσεων όπως ο πυογόνος στρεπτόκοκκος και ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος –για τα οποία δεν υπάρχει προφυλακτικός εμβολιασμός. Κάθε χρόνο η πνευμονία σκοτώνει 2,5 εκατ. ασθενείς μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται 671.928 νήπια κάτω των 5 ετών.

Η πιο γνωστή αιτία πνευμονίας είναι η γρίπη και όπως αναφέρει ο καθηγητής πνευμονολογίας Στέλιος Λουκίδης, Πρόεδρος της ΕΠΕ, φέτος στην πατρίδα μας, με βάση τα στοιχεία των φαρμακοποιών έχουν γίνει περίπου 1,2 εκατ. εμβολιασμοί για τη γρίπη στα φαρμακεία κι άλλοι περίπου 3000 εμβολιασμοί στα ιατρεία. Η φαρέτρα διαθέτει επίσης καινούργιο 20δύναμο εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο το οποίο μπορούν να κάνουν και όσοι είχαν εμβολιαστεί με τα προηγούμενα, μετά από ένα χρόνο ή την 5ετία. Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών έχει εκδώσει επίσης νέες συστάσεις για τον κοκκύτη και πρέπει να εμβολιάζονται οι έγκυες γιατί τα νεογνά ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου.

Έχουμε μωρά που νοσηλεύονται στην μονάδα εντατικής θεραπείας στο νοσοκομείο παίδων Αγία Σοφία με βαρύ κοκκύτη, προειδοποιεί ο Αθανάσιος Μίχος, προσθέτοντας πως όσοι έχουν νοσήσει δεν έχουν ισόβια ανοσία και πως πρέπει να επαναλαμβάνουμε τον εμβολιασμό έναντι του κοκκύτη ανά 10ετία. Επίσης υπάρχει για πρώτη φορά νέο εμβόλιο για τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV ιό) για τους ανθρώπους προχωρημένης ηλικίας με σύσταση για εμβολιασμό για τους ανθρώπους άνω των 65 ετών με έστω μία συννοσηρότητα ή άνω των 70 ετών, χωρίς υποκείμενα νοσήματα. Ο αναπνευστικός συγκυτιακός προκαλεί βαριά λοίμωξη, με υψηλή θνησιμότητα στους ασθενείς με άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια καθώς προκαλεί πάχυνση σε όλο το βρογχικό δέντρο. Το νοσοκομείο Ευαγγελισμός έχει δεχτεί περισσότερους από 400 ασθενείς με ταυτοποίηση RSV εκ των οποίων οι 150 χρειάστηκαν νοσηλεία και οι νοσηλείες ήταν μακριές για τους ασθματικούς, διάρκειας 12 ημερών, όπως αναφέρει ο Πέτρος Μπακάκος, Γενικός Γραμματέας της ΕΠΕ, Καθηγητής Πνευμονολογίας, Α’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Ε.Κ.Π.Α.

Ο εμβολιασμός αποτελεί το ισχυρότερο όπλο μας και για τη μείωση της μικροβιακής αντοχής όπως επισημαίνει η Αδαμαντία Λιαπίκου, Υπεύθυνη της Ομάδας Λοιμώξεων Αναπνευστικού Συστήματος της ΕΠΕ, Πνευμονολόγος, Συντονίστρια Διευθύντρια της 5ης Πνευμονολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η Σωτηρία». Κάθε 6 δευτερόλεπτα στον κόσμο πεθαίνει ένας άνθρωπος από ανθεκτικά μικρόβια και το έτος 2050 που δεν είναι πολύ μακριά η μικροβιακή αντοχή θα προκαλεί ετησίως περισσότερους θανάτους από τους καρκίνους και τον διαβήτη μαζί, ενώ ακόμα και οι καρβαπανέμες δηλαδή τα τελευταίας γενιάς αντιβιοτικά δεν δουλεύουν στα ανθεκτικά μικρόβια. Το έτος που διανύουμε ήδη 4.258.134 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από ανθεκτικό μικρόβιο. Στην Ελλάδα κατέχουμε θλιβερές πρωτιές, είμαστε 2η χώρα στην Ευρώπη στην μικροβιακή αντοχή στην κοινότητα και 4^η χώρα στον κόσμο στην μικροβιακή αντοχή μέσα στα νοσοκομεία, αλλά πρώτη χώρα σε θνησιμότητα γιατί οι νοσηλείες είναι μακρές, δίνονται πολλά αντιβιοτικά, αρκετοί ηλικιωμένοι παραμένουν επί μακρόν στις κλινικές γιατί δεν έχουν πού αλλού να πάνε.

Ο ΠΟΥ έχει θέσει ως στόχο να μειώσει έως 20% την μικροβιακή αντοχή έως το 2030, ενώ το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων ECDC δημιούργησε το videogame «beat the bug» για να εκπαιδεύσει τα παιδιά και τους έφηβους αναφορικά με την πανδημία των ανθεκτικών μικροβίων. Το μήνυμα των ειδικών συνοψίζεται στη φράση «η μικροβιακή αντοχή είναι σιωπηλή, εμείς όμως δεν είμαστε». Κλείνοντας τη συνέντευξη τύπου η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας Φωφώ Καλύβα υπενθύμισε ότι οι πλατφόρμες Healthflix της ΗΔΙΚΑ και ο σύμβουλος υγείας σε συνδυασμό με το ψηφιακό βιβλιάριο εμβολιασμού των παιδιών αποτελούν ζωτικής σημασίας μεταρρυθμίσεις και δράσεις για την ψηφιοποίηση του εμβολιασμού και την δημιουργία αρχείου εμβολιασμού στη χώρα μας.